DOI: 10.15199/48.2025.01.01
Autorzy: Michał Połecki, Mirosław Parol
Streszczenie: W niniejszym artykule zostanie przedstawiona analiza zagadnienia przerw krótkich w zasilaniu odbiorców energii elektrycznej na poziomie sieci dystrybucyjnych. Podane zostaną przyczyny i skutki przerw krótkich w elektroenergetycznych sieciach dystrybucyjnych. Zostaną zaprezentowane i przedyskutowane dane dotyczące wartości wskaźnika MAIFI podawanego corocznie przez operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) w Polsce, jak również dane na temat wartości tego wskaźnika w skali całego kraju oraz w wybranych krajach europejskich. Przedstawiona zostanie również analiza struktury terytorialnej wartości wskaźnika MAIFI w Polsce. Zostaną przeanalizowane możliwe środki zaradcze dotyczące ograniczania liczby przerw krótkich w zasilaniu odbiorców. Artykuł zostanie zakończony podsumowaniem i przedstawieniem wniosków końcowych.
Słowa kluczowe: elektroenergetyczne sieci dystrybucyjne, zasilanie odbiorców, przerwy krótkie, wskaźnik MAIFI, przyczyny i skutki przerw krótkich, środki zaradcze zapobiegające przerwom krótkim
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.02
Autorzy: Joanna Pawłat, Michał Kwiatkowski, Dawid Zarzeczny, Piotr Terebun, Agnieszka Starek-Wójcicka, Marta Krajewska
Streszczenie: W pracy przedstawiono wpływ obróbki plazmowej pod ciśnieniem atmosferycznym na wino bez dodatków siarczynów z użyciem powietrza i azotu jako gazu roboczego. Użycie miniaturowego reaktora ze ślizgającym się łukiem elektrycznym pozwoliło na znaczne ograniczenie tlenowych mikroorganizmów mezofilnych, bez zmniejszenia pożądanej ilości antocyjanów.
Słowa kluczowe: plazma niskotemperaturowa, reaktor ze ślizgającym się łukiem, wino, stabilność mikrobiologiczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.03
Autorzy: Stanisław Hałgas, Jacek Kowalski
Streszczenie: W artykule rozważono obwody liniowe zawierające elementy skupione oraz wieloprzewodowe linie transmisyjne umieszczone w ośrodku jednorodnym. Problem ekstrakcji jednostkowych parametrów, przy zadanej częstotliwości, rozwiązano za pomocą podejścia numerycznego. Proponowana metoda wykorzystuje pomiary wartości symbolicznych (fazorów) napięcia wejściowego i wyjściowego linii pracującej w obwodzie. Rdzeniem metody jest iteracyjna procedura rozwiązywania układu równań nieliniowych. Układ ten otrzymano na drodze przekształceń standardowego opisu linii. W celu walidacji proponowanego rozwiązania przedstawiono przykład numeryczny.
Słowa kluczowe: procedura iteracyjna, wieloprzewodowa linia transmisyjna, równania nieliniowe, podejście numeryczne, parametry jednostkowe
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.04
Autorzy: Krystian Frania, Krzysztof Przybyła, Mariusz Stępień, Marcin Kasprzak
Streszczenie: Artykuł opisuje zestaw stanowisk dydaktycznych do zajęć laboratoryjnych z energoelektroniki, przygotowanych w ramach projektu RELABEMA prowadzonego na Politechnice Śląskiej. Stanowiska umożliwiają zarówno prowadzenie zajęć w sposób stacjonarny jak i zdalny poprzez odpowiednie narzędzia informatyczne. W artykule w sposób szczegółowy opisane jest jedno ze stanowisk: falownik rezonansowy. Można na nim wyznaczać charakterystyki sterowania metodami: FM, PWM, IPDM oraz badać widmo harmonicznych przebiegów prądu i napięcia.
Słowa kluczowe: energoelektronika, falownik rezonansowy, dydaktyka, Erasmus+
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.05
Autorzy: Mirosław Wciślik, Paweł Strząbała
Streszczenie: W wyniku oddziaływań odbiorników nieliniowych z systemem energetycznym obserwuje się pogorszenie współczynnika mocy obwodu oraz propagację wyższych harmonicznych prądu, które to tworzą spadki napięć na impedancjach systemu zasilania i powodują odkształcenia napięć w sieci zasilającej. Jednym ze sposobów ograniczania tych niekorzystnych zjawisk jest stosowanie pasywnych filtrów wyższych harmonicznych. W pracy przeprowadzono badania symulacyjne oraz eksperymentalne obwodu systemu energetycznego z prostownikiem niesterowanym i szerokopasmowym filtrem wyższych harmonicznych typu Γ. Dokonano oceny jakościowej napięć i prądów obwodu, współczynnika mocy obwodu oraz przepływu mocy czynnej i biernej dla harmonicznej podstawowej i wyższych harmonicznych.
Słowa kluczowe: odbiornik nieliniowy, wyższe harmoniczne, jakość energii elektrycznej, filtr pasywny
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.06
Autorzy: Maciej Włodarczyk, Sebastian Różowicz, Henryk Wachta, Andrzej Zawadzki, Krzysztof Baran
Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki eksperymentów przeprowadzonych na stanowisku badawczym pozwalającym wyznaczyć przebieg pętli histerezy materiałów ferromagnetycznych. Badaniom poddano materiały ze stali węglowej litej i stali zimnowalcowanej wyżarzanej i niewyżarzanej przy wymuszeniach napięciem sinusoidalnym wyprostowanym jednopołówkowo i dwupołówkowo. Pomiary natężenia pola magnetycznego i indukcji magnetycznej przeprowadzono z zastosowaniem oscyloskopu cyfrowego, dzięki czemu możliwe było zarejestrowanie ww. przebiegów oraz przeprowadzić analizę fourierowską. Analiza pokazała harmoniczne wygenerowane w nieliniowym układzie..
Słowa kluczowe: histereza, ferromagnetyzm, stal lita, wymuszenie sinusoidalne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.07
Autorzy: Sebastian Różowicz, Zbigniew Goryca, Paweł Strączyński, Krzysztof Baran
Streszczenie: W pracy przedstawiono obliczenia parametrów elektromagnetycznych maszyny komutatorowej prądu stałego wzbudzanej magnesami neodymowymi prostopadłościennymi. Analizę przeprowadzono w oprogramowaniu ANSYS Maxwell. W oparciu o otrzymane wyniki wyznaczono rozkład indukcji magnetycznej w przekroju poprzecznym maszyny oraz w szczelinie. Ponadto wyznaczono moment zaczepowy i elektromagnetyczny w funkcji kąta obrotu. Wyniki obliczeń porównano z wynikami pomiarów na modelu fizycznym.
Słowa kluczowe: silnik komutatorowy, magnesy trwałe, metoda elementów skończonych
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.08
Autorzy: Tadeusz Daszczyński, Marcin Szewczyk, Piotr Piekarski, Anita Leśniak
Streszczenie: W artykule przedstawiono badania rozwojowe charakterystyk maksymalnego obciążenia wkładek bezpiecznikowych średniego napięcia (SN). Bezpiecznik silnikowy ABB typu CMF (Circuit Motor Fuse) o napięciu 12kV/200A został zdemontowany w celu sprawdzenia temperatury jego topika podczas nagrzewania prądem znamionowym 200 A. Badania przeprowadzono dla topika zdemontowanego z bezpiecznika oraz dla osadzonego w porcelanowej obudowie. Badania wykonano dla dwóch układów: bezpiecznik wypełniony piaskiem lub pusty. Podczas nagrzewania we wszystkich przypadkach mierzono temperaturę na wkładce bezpiecznikowej jak i topiku. Badania miały na celu analizę wpływu otoczenia na przenikanie ciepła z wkładki topikowej do otoczenia. Motywacją do przeprowadzenia badań była negatywna korelacja pomiędzy przegrzaniem wkładek bezpiecznikowych a procesem starzenia się bezpieczników, który jest pierwotną przyczyną ich awarii. Dotychczasowe wyniki ograniczają się do badania temperatury na obudowach bezpieczników i w środku porcelanowej obudowy. Badania przedstawione w tym artykule przyczyniają się do lepszego zrozumienia zachowania wkładek topikowych w zależności od otaczającego środowiska, do którego odprowadzane jest ciepło z wkładek topikowych. Opracowano model metody elementów skończonych (MES), który poddano walidacji jakościowej w oparciu o wyniki testów. Model umożliwia jakościową ocenę nagrzewania się bezpiecznika w środowisku o ograniczonej wymianie ciepła.
Słowa kluczowe: wkładki bezpiecznikowe, bezpieczniki SN, FEM, modelowanie i symulacja
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.09
Autorzy: Maciej Czyżak, Robert Smyk
Streszczenie: W artykule przedstawiono ulepszoną wersję algorytmu alfa max plus beta min. Zaproponowaliśmy nowy algorytm aproksymacji współczynników alfa max i beta min. Prowadzi to do mniej skomplikowanych formuł algorytmów. Zaprezentowano i przeanalizowano architekturę sprzętową śtego algorytmu.
Słowa kluczowe: obliczanie modułu liczby zespolonej, algorytm alfa max and beta min
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.10
Autorzy: Piotr Pruski, Stefan Paszek, Adrian Nocoń
Streszczenie: W artykule przedstawiono zastosowanie polioptymalizacji parametrów stabilizatorów systemowych PSS3B do tłumienia kołysań elektromechanicznych w rozbudowanym systemie elektroenergetycznym (SEE). Obliczenia parametrów tych stabilizatorów podzielono na dwa etapy. W pierwszym etapie przeanalizowano układy jednomaszynowe typu zespół wytwórczy – sieć sztywna, odnoszące się do tych zespołów wytwórczych, które są krytyczne dla stabilności kątowej analizowanego SEE. W pierwszym etapie obliczono stałe czasowe i wstępne wartości współczynników wzmocnienia stabilizatorów. W drugim, głównym etapie obliczono ostateczne wartości współczynników wzmocnienia stabilizatorów PSS3B (od których w największym stopniu zależy ich efektywność działania) poprzez zastosowanie polioptymalizacji, związanej z wektorową funkcją celu określoną dla rozbudowanego SEE. Przykładowe obliczenia wykonano dla modelu Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, w którym uwzględniono 57 wybranych zespołów wytwórczych pracujących w sieciach wysokich i najwyższych napięć (220 i 400 kV).
Słowa kluczowe: polioptymalizacja, stabilizatory systemowe, system elektroenergetyczny, kołysania elektromechaniczne, stabilność kątowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.11
Autorzy: Sebastian Berhausen, Krzysztof Czajka
Streszczenie: Artykuł przedstawia wybrane metody wyznaczania całkowitych strat mocy i właściwości dynamicznych materiałów magnetycznie miękkich w warunkach przemagnesowania osiowego. W pracy opisano metody techniczne, szczególnie metodę watomierzową z wykorzystaniem aparatu Epsteina, metodę oscyloskopową, metodę ferrometryczną i kompensacyjną oraz wybrane metody mostkowe przeznaczone do wyznaczania całkowitych strat mocy czynnej w ferromagnetykach.
Słowa kluczowe: ferromagnetyzm, magnetyzacja, histereza, straty mocy, aparat Epsteina
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.12
Autorzy: Maciej Włodarczyk, Sebastian Różowicz, Andrzej Zawadzki, Krzysztof Baran
Streszczenie: W pracy przedstawiono analizę wpływu obciążenia na parametry klasycznych filtrów reaktancyjnych i filtrów zawierających elementy ułamkowego rzędu. Badania prowadzono dla różnych obciążeń w postaci impedancji falowej i wybranych rezystancji. Porównano charakterystyki amplitudowe i fazowe analizowanych filtrów dolno- i górnoprzepustowych. Wyniki przedstawiono w postaci analitycznej oraz na wykresach.
Słowa kluczowe: filtry reaktancyjne, elementy ułamkowego rzędu, impedancja falowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.13
Autorzy: Sebastian Różowicz, Henryk Wachta, Kamil Paduszyński
Streszczenie: Widoczność pieszych na przejściach stanowi jedno z najważniejszych zagadnień poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. We wszystkich krajach Unii Europejskiej, w związku z przynależnością do CEN/CENELEC, stosuje się ujednolicone przepisy w zakresie oświetlenia przejść dla pieszych opisane w normie EN 13201. Wiele z krajów stosuje dodatkowo odrębne dokumenty doprecyzowujące sposoby uzyskania najlepszej widoczności pieszych na przejściach. Zapisy normujące oświetlenie przejść dla pieszych określają kryteria doboru oświetlenia za pomocą natężenia oświetlenia i/lub kontrastu luminancji. Ze względu na zróżnicowany ubiór pieszych, w celu osiągnięcia najlepszej widoczności pieszego na przejściu, należy stworzyć dostatecznie duży kontrast luminancji gwarantujący możliwość postrzegania konturu postaci. W artykule przedstawiono symulacje różnych ubiorów pieszych oraz weryfikacja ich widoczności w kontraście dodatnim na przejściu dla pieszych. Opracowane zdjęcia wykonano za pomocą miernika luminancji LMK.
Słowa kluczowe: luminancja, oświetlenie przejść, bezpieczeństwo przejść, kolorystyka ubioru pieszych, bezpieczeństwo ruchu drogowego
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.14
Autorzy: Sławomir Torbus, Dawid Kolano, Adam Kuczkowski, Mateusz Weryho
Streszczenie: W części teoretycznej pracy omówiono wybrane metody korelacyjne (współczynnik korelacji liniowej Pearsona, diagram rozrzutu, nożyce korelacji, regresja liniowa), które należy stosować podczas analizy zjawisk zachodzących w systemach bezpieczeństwa informacyjnego. W części praktycznej pracy zaprezentowano przykładową analizę korelacyjną (metodami analitycznymi i graficznymi) rzeczywistych danych (nakładów finansowych na poziom cyberbezpieczeństwa w RP oraz liczby oszustw komputerowych zgłaszanych do CERT Polska przez obywateli RP). Na podstawie uzyskanych wyników sformułowano wnioski dotyczące zależności pomiędzy rozpatrywanymi danymi za lata 2018 – 2023.
Słowa kluczowe: analiza korelacyjna, współczynnik korelacji liniowej Pearsona, diagram rozrzutu, nożyce korelacji, regresja liniowa, cyberbezpieczeństwo, system bezpieczeństwa informacyjnego
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.15
Autorzy: Michał Połecki, Mirosław Parol
Streszczenie: W niniejszym artykule zostanie przedstawiona analiza zagadnienia przerw krótkich w zasilaniu odbiorców energii elektrycznej na poziomie sieci dystrybucyjnych. Podane zostaną przyczyny i skutki przerw krótkich w elektroenergetycznych sieciach dystrybucyjnych. Zostaną zaprezentowane i przedyskutowane dane dotyczące wartości wskaźnika MAIFI podawanego corocznie przez operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) w Polsce, jak również dane na temat wartości tego wskaźnika w skali całego kraju oraz w wybranych krajach europejskich. Przedstawiona zostanie również analiza struktury terytorialnej wartości wskaźnika MAIFI w Polsce. Zostaną przeanalizowane możliwe środki zaradcze dotyczące ograniczania liczby przerw krótkich w zasilaniu odbiorców. Artykuł zostanie zakończony podsumowaniem i przedstawieniem wniosków końcowych.
Słowa kluczowe: elektroenergetyczne sieci dystrybucyjne, zasilanie odbiorców, przerwy krótkie, wskaźnik MAIFI, przyczyny i skutki przerw krótkich, środki zaradcze zapobiegające przerwom krótkim
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.16
Autorzy: Dariusz Sawicki, Jacek Rydzewski, Tomasz Szwelnik, Jakub Kaliski, Józef Mamza
Streszczenie: Pandemia Covid-19 wymusiła wiele ograniczeń w przestrzeni publicznej. Jest to również widoczne w realizacji interakcji człowiek-komputer (HCI) urządzeń konsumenckich. Przedstawiamy projekt zaawansowanego systemu domofonowego, w którym staraliśmy się uwzględnić współczesne możliwości HCI, a także aspekty społeczne. Powstał specyficzny rozproszony system kontrolno-pomiarowy, w którym rozwiązania „szyte na miarę” pozwoliły na prawidłową realizację projektu. Ocena użyteczności działającego systemu potwierdziła społeczne oczekiwania użytkowników.
Słowa kluczowe: domofon, interakcja człowiek–komputer, sterowanie głosem, pandemia COVID-19
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.17
Autorzy: Krzysztof Bolek, Mirosław Czechowski, Tymoteusz Naczyński
Streszczenie: W artykule opisano koncepcję budowy niedrogiego zasilacza do testowania urządzeń w Polsce, której przeznaczeniem są USA. W pierwszej kolejności opisano konfiguracje sieci elektroenergetycznych stosowane w USA. W drugiej kolejności opisano koncepcję zasilacza zapewniającego wymagane parametry napięcia 60 Hz / 110 V z europejskich 50 Hz / 230 V. Kolejne części artykułu dotyczą badań laboratoryjnych urządzenia w stanie nieobciążonym oraz pod obciążeniem wymaganą przez klienta mocą 2,5-3 kW.
Słowa kluczowe: Połączenia jedno- i trójfazowe stosowane w USA, Przetwornica napięcia, Przetwornica częstotliwości
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.18
Autorzy: Mirosław Łukowicz, Mateusz Myśliwiec
Streszczenie: Artykuł ten poświęcony jest problematyce źródeł błędów pomiarowych wpływających na czułość układów zabezpieczeń ziemnozwarciowych, kwestiom poprawnego modelowania charakterystyki magnesowania przekładników ziemnozwarciowych oraz implementacji takich modeli w programach symulacyjnych Simulink i ATPDraw. Przedstawiono metodykę projektowania nieliniowej reaktancji magnesowania przekładnika oraz wyniki porównawcze otrzymanych charakterystyk błędów prądowych z charakterystykami podawanymi przez producentów przekładników.
Słowa kluczowe: przekładniki ziemnozwarciowe; sieć średniego napięcia; zwarcia doziemne; doziemne zwarcia wysokooporowe
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.19
Autorzy: Dariusz Kania, Maciej Krainski
Streszczenie: W artykule przedstawiono projekt i realizację inteligentnych pryzmatowych okularów. Proponowane rozwiązanie stanowi ciekawą propozycję nowatorskiego urządzenia, które ułatwia interakcję człowieka z komputerem. Po przedstawieniu podstaw teoretycznych zastosowanych rozwiązań, uwagę skoncentrowano na sprzętowych i programowych aspektach realizacji urządzenia. Uwagę zwrócono na szereg oryginalnych rozwiązań, które stanowią o wyjątkowej wartości opracowanego rozwiązania. Należy do nich między innymi integracja ze smartfonem, co sprawia, że okulary stają się elementem mobilnego systemu multimedialnego. Warto podkreślić, że użytkownikiem okularów może być osoba z niepełnosprawnościami, co stanowi dodatkową wartość opracowania. Zaprojektowany i wykonany prototyp urządzenia został doceniony na Ogólnopolskim Konkursie „Elektronika – by żyło się łatwiej”, gdzie w gronie wielu wybitnych projektów zajął I miejsce.
Słowa kluczowe: pryzmatowe inteligentne okulary, elektronika ubieralna, urządzenia mobilne, wspomaganie osób z niepełnosprawnościami
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.20
Autorzy: Robert Rossa, Stefan Paszek, Sebastian Berhausen, Jan Mikoś
Streszczenie: W artykule opisano badania metodami numerycznymi układu kompensacji rozproszonego pola magnetycznego, generowanego w otoczeniu trójfazowego silnika indukcyjnego. Analizę rozproszonego pola magnetycznego przeprowadzono dla 4-biegunowego silnika o mocy znamionowej 100 kW, w punkcie pracy znamionowej, przy wyłączonym oraz włączonym układzie kompensacyjnym. Obliczenia rozkładu rozproszonego pola magnetycznego przeprowadzono w programie ANSYS Maxwell 2D z wykorzystaniem dwuwymiarowej analizy rozkładu pola metodą elementów skończonych dla stanów przejściowych. Przeanalizowano wpływ poziomu nasycenia w obwodzie magnetycznym silnika na skuteczność działania układu kompensującego pole rozproszone oraz na parametry eksploatacyjne silnika.
Słowa kluczowe: kompensacja pola magnetycznego, sygnatura magnetyczna, pole magnetyczne, silniki indukcyjne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.21
Autorzy: Antoni Różowicz, Mariusz Deląg, Krzysztof Baran
Streszczenie: Ze względu na liczbę czynników determinujących charakter łuku elektrycznego w ostatnich kilkudziesięciu latach powstało wiele modeli łuku elektrycznego. Modele te powstawały głównie na potrzeby symulowania wysokoprądowego łuku łączeniowego w aparatach elektrycznych. Na przestrzeni lat podejmowano próby adaptacji wybranych modeli do opisu charakterystyk niskociśnieniowych rtęciowych lamp wyładowczych. Uzyskiwane wyniki jednak znacznie różniły się od wartości eksperymentalnych. W pracy przedstawiono założenia opracowanego modelu łuku w niskociśnieniowym wyładowaniu w parach rtęci.
Słowa kluczowe: niskociśnieniowa rtęciowa lampa wyładowcza, model matematyczny, wyładowanie
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.22
Autorzy: Radosław Basiński
Streszczenie: W pracy przedstawiono nowy multipunktowy algorytm, który pozwala na efektywną eliminację drgań chaotycznych poprzez stabilizację wybranej orbity okresowej, zanurzonej w dziwnym atraktorze danego układu nieautonomicznego. Prezentowany algorytm polega na niewielkich modyfikacjach kilku wybranych parametrów sterujących w każdej chwili próbkowania. Takie podejście pozwala na niezwykle efektywną eliminację oscylacji chaotycznych w złożonych nieliniowych układach nieautonomicznych w obecności silnych zakłóceń i szumów.
Słowa kluczowe: drgania chaotyczne, nieliniowe układy nieautonomiczne, stabilizacja niestabilnych orbit okresowych, dziwne atraktory
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.23
Autorzy: Ryszard Kowalik, Maciej Rosocha, Piotr Opała
Streszczenie: Na obecnym etapie rozwoju naszej cywilizacji szeroko dostępna i tania energia elektryczna jest podstawą rozwoju. W celu osiągnięcia tego rodzaju cech, powoływane są do istnienia określone organizacje zajmujące się zapewnieniem jej nieprzerwanego dostępu. Jednym z tego rodzaju organizacji są rynki energii. W zależności od kraju i regionu świata sposób rozwiązania wyzwań związanych z optymalnym rozwojem zdolności, zapewniającego w krótkiej lub długiej perspektywie szeroki dostęp do taniej energii elektrycznej, może być różny. W niniejszym artykule przedstawiono porównanie rynków energii istniejących w Stanach Zjednoczonych i Polsce z perspektywy uzyskania właściwych inwestycji.
Słowa kluczowe: rynki energii elektrycznej, rynek węzłowy, rynek strefowy, inwestycje
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.24
Autorzy: Mariusz Kucharek, Grzegorz Kowalski, Jerzy Chudorliński, Aleksander Lisowiec
Streszczenie: Artykuł dotyczy metod kompensacji przekładników pomiarowych, a także opracowania metody pomiarowej wyznaczania parametrów częstotliwościowych przekładników małej mocy LPVT oraz wniosków z eksploatacji stanowiska pomiarowego pozwalających na usprawnienie przetwarzania i analizy danych pomiarowych.
Słowa kluczowe: przekładniki napięciowe małej mocy, dzielnik napięciowy, harmoniczne, jakość energii
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.25
Autorzy: Aleksander Chudy
Streszczenie: Obiektem badań było 7 pokładowych ładowarek pojazdów elektrycznych. Większość pomiarów emisji harmonicznych prądu podczas ładowania samochodów elektrycznych przeprowadzono w prywatnych garażach domów jednorodzinnych w województwie lubelskim w okresie od lutego do maja 2022 r., a pozostałe testy przeprowadzono w budynku Politechniki Lubelskiej oraz przy budynku PGE Dystrybucja S.A. w Lublinie. Wyniki pokazują, że 5 z 7 badanych egzemplarzy pojazdów elektrycznych spełniło wymagania norm PN-EN 61000-3-2 i PN-EN 61000-3-12.
Słowa kluczowe: elektromobilność, current harmonics, ładowanie pojazdów elektrycznych, jakość energii elektrycznej
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.26
Autorzy: Paweł Czaja
Streszczenie: Instalacje fotowoltaiczne (PV) stały się bardzo powszechnym źródłem pozyskiwania energii elektrycznej. Obowiązujące w ostatnim okresie regulacje prawne w zakresie pozyskiwania „zielonej energii” oraz różne formy wsparcia finansowego, wpłynęły na bardzo dynamiczny przyrost budowanych i użytkowanych instalacji PV. W artykule porównano roczne uzyski energii z rzeczywistych instalacji PV zlokalizowanych w miejscowości Częstochowa – trzech instalacji PV stacjonarnych oraz jednej instalacji nadążnej. Instalacje PV wybudowane są w promieniu 2 km pomiędzy sobą.
Słowa kluczowe: instalacja fotowoltaiczna, energia słoneczna, analiza energetyczna, prosument
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.27
Autorzy: Paweł Kiełbasa, Akinsunmade Akinniyi, Tomasz Dróżdż
Streszczenie: Celem badań była identyfikacja pola elektromagnetycznego generowanego przez generatora zimnej plazmy w przestrzeni pracy personelu obsługującego tą aparaturę. Generator zimnej plazmy jest zbudowany z dwóch półmostków w konfiguracji H na tranzystorach MOSFET zasilających obwód rezonansowy z transformatorem wysokiego napięcia. Uzwojenie wtórne zasila elektrodę jonizującą napięciem 7,5 kV. Przebieg sinusoidalny generatora jest modulowany z regulowaną częstotliwością w zakresie 0 - 350 Hz i regulowanym wypełnieniem impulsu w zakresie 0- 100%. Testy zostały przeprowadzone z częstotliwością 50Hz i współczynniku wypełnienia impulsu wynoszącym 10%. Odnotowano, że poziomy pól elektromagnetycznych nie stanowią zagrożenia dla personelu obsługującego generator zimnej plazmy. Należy jednak pamiętać, że ustawienia parametrów pracy urządzenia były ustawione na minimum, co przekładało się na propagację pola elektromagnetycznego, zarówno składowej elektrycznej, składowej magnetycznej oraz gęstości mocy. Stwierdzono, że najwyższe zróżnicowanie było charakterystyczne dla składowej magnetycznej analizowanej propagacji pola elektromagnetycznego. W przypadku składowej elektrycznej zróżnicowanie wartości było znacznie mniejsze.
Słowa kluczowe: pole elektromagnetyczne, zimna plazma, bezpieczeństwo pracy
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.28
Autorzy: Tomasz Dróżdż, Paweł Pysz, Zdzisław Posyłek
Streszczenie: Celem pracy było zaprojektowanie, wykonanie a następnie przebadanie sieci sztucznej w zakresie częstotliwości od 9 kHz do 30 MHz o prądach roboczych do 100 A. W artykule przedstawiono sieć sztuczną typu V stosowaną do pomiaru napięć występujących pomiędzy każdym z przewodów zasilania sieciowego a ziemią odniesienia. W opracowaniu przedstawiono problematykę budowy takiej sieci sztucznej wykorzystywanej w torach zasilania do pomiaru zaburzeń elektromagnetycznych przewodzonych generowanych przez obiekty elektryczne. Badania takie stosowane są w zakresie kompatybilności elektromagnetycznej do wymagań cywilnych Zgodnie z zaleceniami normy PN-EN 55016-1-2 zbudowano model matematyczny dla rozważanej sztucznej sieci. Obliczenia z jego wykorzystaniem pozwoliły na uchwycenie wpływu istotnych elementów i czynników konstrukcyjnych na wartość unormowanej impedancji określonej w normie. Sztuczna sieć pomiarowa wykonana w oparciu o zaproponowaną aplikację z powodzeniem może być wykorzystana w badaniach wstępnych w laboratorium kompatybilności jak również jako stanowisko dydaktyczne.
Słowa kluczowe: kompatybilność elektromagnetyczna, zaburzenia przewodzone, sztuczna sieć pomiarowa typu V, stabilizator impedancji sieci
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.29
Autorzy: Marcjan Nowak, Radosław Figura, Radosław Mizera
Streszczenie: Układy napędowe z długim wałem transmisyjnym będące przedmiotem niniejszej analizy realizują określone zadania w procesie technologicznym. Artykuł ma na celu dokonanie analizy stanów dynamicznych układów napędowych z długim wałem na podstawie badań eksperymentalnych dla wałów o różnych parametrach.
Słowa kluczowe: dynamika systemów elektromechanicznych, silnik indukcyjny, wał transmisyjny, tłumienie drgań, układy napędowe
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.30
Autorzy: Andrey Grishkevich
Streszczenie: Zbiór minimalnych przekrojów z wprowadzonymi na nim operacjami binarnymi jest kratą dystrybutywną. Zestaw minimalnych przekrojów w kracie dystrybutywnej minimalnych przekrojów można opisać analitycznie na podstawie podzbioru nierozkładalnych minimalnych przekrojów. Proponowane jest kodowanie kraty dystrybutywnej w celu efektywnej realizacji operacji na przekrojach.
Słowa kluczowe: system elektroenergetyczny, graf, krata dystrybutywna, minimalny przekrój, nierozkładalny przekrój
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.31
Autorzy: Jacek Gumiela, Dariusz Sztafrowski
Streszczenie: Współczesne systemy wizyjne przeznaczone do reidentyfikacji ludzi na podstawie określonych cech biometrycznych składają się z wielu komponentów. W przypadku tak dużej złożoności systemu pojawia się konieczność odpowiedniej synchronizacji wszystkich jego elementów. Podczas rejestracji wejściowego materiału wideo przeznaczonego do dalszej obróbki komponenty systemu wizyjnego pracują cyklicznie z określoną częstotliwością rejestracji liczby klatek na sekundę. Parametry charakterystyczne, związane z budową wewnętrzną podzespołów takich jak kamery lub projektory, odpowiadają za powstawanie niewielkich opóźnień (tzw. jitters) pomiędzy pojawieniem się impulsów wyzwalających, a rzeczywistym zadziałaniem urządzenia. W związku z powyższym konieczna staje się precyzyjna synchronizacja w/w komponentów uwzględniająca te indywidualne cechy, aby możliwe było uruchomienie całego systemu rejestrującego materiał wideo w sposób niezawodny. Niniejszy artykuł opisuje koncepcję budowy układu synchronizacji opartego o mikrokontroler typu ESP8266 oraz zegar czasu rzeczywistego DS3231.
Słowa kluczowe: rozpoznawanie chodu, biometria, śledzenie 3D bez markerów, mikrokontrolery
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.32
Autorzy: Dariusz Sztafrowski, Robert Kaznowski
Streszczenie: Inteligentne sieci ładowania (ISL) są kompleksowymi systemami zarządzania procesem ładowania pojazdów elektrycznych (EV). Wykorzystują zaawansowane algorytmy i technologie, aby zoptymalizować zarówno wydajność ładowania jak i wpływ na sieć energetyczną. ISL integruje punkty ładowania, algorytmy zarządzania popytem oraz odnawialne źródła energii, aby zminimalizować koszty i obciążenie sieci. Główne korzyści wynikające z ISL to redukcja kosztów ładowania, zwiększenie efektywności energetycznej i wsparcie dla odnawialnych źródeł energii. Istnieje również potencjał rozszerzenia modelu ISL o dodatkowe funkcje i analizę zmienności wyników w czasie, aby jeszcze lepiej odpowiadać na rosnące potrzeby związane z ładowaniem pojazdów elektrycznych.
Słowa kluczowe: pojazdy elektryczne, elektrownie fotowoltaiczne, farmy wiatrowe, magazyny energii, system elektroenergetyczny, inteligentne sieci ładowania
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.33
Autorzy: Przemysław Adamkiewicz, Michał Styła, Grzegorz Kłosowski, Dominik Gnaś, Wiktoria Zawadzka
Streszczenie: Celem niniejszych badań jest rozwój dziedziny obrazowania radiotomograficznego (RTI), które koncentrują się na metodach lokalizacji człowieka w zamkniętych środowiskach, niewymagających stosowania dodatkowych urządzeń. Wykorzystując głębokie sieci rezydualne, w badaniach przeprowadzono transformację danych wskaźnika siły sygnału odebranego Wi-Fi (RSSI) na obrazy tomograficzne, przyczyniając się w ten sposób do udoskonalenia algorytmów w dziedzinie RTI. Takie podejście, niewymagające użycia urządzeń, pozwala uniknąć konieczności noszenia przez monitorowane osoby urządzeń elektronicznych, zapewniając w ten sposób ochronę prywatności poprzez anonimizację. W pracy przedstawiono także rozwój zoptymalizowanego, energooszczędnego sprzętu zaprojektowanego specjalnie do zastosowań RTI. Architektura sprzętowa łączy wydajność, efektywność energetyczną i kompatybilność urządzeń, biorąc pod uwagę ograniczenia świata rzeczywistego. W badaniu przyjęto holistyczne ramy, które integrują zarówno algorytmiczne, jak i sprzętowe aspekty RTI, zapewniając kompleksowe rozwiązanie ukierunkowane na wdrożenia w świecie realnym. Badając RTI oparte na Wi-Fi zarówno przez pryzmat algorytmu wykorzystującego głębokie sieci resztkowe, jak i perspektywę skupioną na sprzęcie, przedstawione badania torują drogę dla skalowalnych, wydajnych i chroniących prywatność systemów lokalizacji. Celem ogólnym jest przedstawienie koncepcji zrównoważonego, zoptymalizowanego podejścia, które przyczynia się do rozwoju najnowocześniejszych metod i wdrożeń RTI
Słowa kluczowe: tomografia elektryczna; uczenie maszynowe; tomografia przemysłowa; radiowa tomografia transmisyjna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.34
Autorzy: Jarosław Knaga, Tomasz Szul
Streszczenie: W pracy przedstawiono koncepcję sytemu mającego na celu utrzymanie właściwego klimatu w budynkach inwentarskich, wykorzystując do tego energię promieniowania słonecznego. Układ wymuszający ruch powietrza składa się z wentylatora, napędzanego silnikiem DC i modułu fotowoltaicznego sterowanego układem analogowym, co zapewni bezawaryjność działania układu i przyczyni się do obniżenia kosztów ponoszonych na zakup energii elektrycznej.
Słowa kluczowe: dobrostan zwierząt, stres cieplny u bydła mlecznego, mieszacze powietrza, silnik BLDC zasilany z fotowoltaiki
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.35
Autorzy: Mirosław Kornatka, Mateusz Ostrycharz
Streszczenie: W dobie powszechnego stosowania przemienników częstotliwości w zakładach przemysłowych zagadnienie jakości energii elektrycznej nabiera coraz większego znaczenia. Nieprawidłowe parametry jakościowe energii elektrycznej mogą prowadzić do nieprawidłowej pracy urządzeń a niejednokrotnie również do ich uszkodzenia. W artykule przedstawiono wyniki przeprowadzonych pomiarów jakości energii elektrycznej pomierzonych w wybranych punktach linii technologicznej zakładu produkującego cement. Przedstawiono ocene uzyskanych danych pod kątem zgodności z obowiązującymi normami.
Słowa kluczowe: energia elektryczna, jakość energii elektrycznej, wyższe harmoniczne, efektywność energetyczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.36
Autorzy: Barbara Stefaniak, Anna Iwanicka-Maciura, Paweł Tchórzewski, Dariusz Wójcik, Amelia Kosior-Romanowska
Streszczenie: Artykuł przedstawia kamizelkę LETS która zbiera pomiary dla tomografii impedancyjnej dla zadanego wzbudzenia. Przedstawiono IoT dla tomografii impedancyjnej. Jedną z funkcjonalności będzie rozpoznanie jednostek chorobowych, w tym przypadku POCHP. Przedstawiono modele klasyfikacji rozróżniające pacjenta z objawami POCHP, od pacjenta zdrowego ze skutecznością równą 98%
Słowa kluczowe: Elektryczna Tomografia Impedancyjna, Przewlekła Obturacyjna CHoroba Płuc, Metoda Elementów Skończonych
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.37
Autorzy: Krzysztof Król, Piotr Bednarczuk, Tomasz Cieplak, Edward Kozłowski
Streszczenie: W tym artykule została przedstawiona koncepcja stworzenie modelu analitycznego pozwalającego na wnioskowanie, wykrywanie i wczesne ostrzeganie wykrywania błędnych pomiarów, odchyleń pomiarowych, jak również prawidłowości przebiegu badanego procesu, w pomiarach za pomocą tomografii ultradźwiękowej. Prace badawcze opisują działanie algorytmu wnioskowania, wykrywania i wczesnego ostrzegania o pojawieniu się trendu stochastycznego w szeregu czasowym
Słowa kluczowe: szeregi czasowe,tomografia ultradźwiękowa, wczesne ostrzeganie
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.38
Autorzy: Krzysztof Król, Grzegorz Kłosowski, Arkadiusz Małek, Monika Kulisz
Streszczenie: W tym artykule zostanie przedstawiona koncepcja analizy i wykrywania uszkodzeń na liniach produkcyjnych zwracając uwagę na czujniki przyspieszenia, temperatury i wilgotności. Przygotowany został system do nadzorowania pracą. W tym celu została przygotowana prototypowa linia produkcyjna z inteligentnymi czujnikami. Przedstawiamy kompleksowe podejście oparte na połączeniu tych trzech rodzajów danych, które umożliwia wczesną detekcję potencjalnych problemów.
Słowa kluczowe: zujniki systemów cyber-fizycznych, analiza defektów, logika rozmyta
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.39
Autorzy: Marcin Tomasik, Stanisław Lis, Tomasz Kluzek, Arkadiusz Kapusta
Streszczenie: Analizie poddano proces sterowania temperaturą z wykorzystaniem zespołu chłodzącego z modułem Peltiera. Badano jakość sygnału sterującego w idealnych warunkach i pod wpływem czynnika zakłócającego. Testy przeprowadzono z wykorzystaniem algorytmów regulatorów: dwustawnego, szeregowego PID i równoległego PID. Aby zrealizować postawiony cel opracowano układ doświadczalny. W oparciu o zarejestrowane na nim charakterystyki zamodelowano obiekt i układ sterowania. Przeprowadzono symulacje komputerowe a ich wyniki przedstawiono w postaci wykresów i tabel. Analizę przeprowadzono dla etapu prototypowania.
Słowa kluczowe: sterowanie, moduł Peltiera, modelowanie komputerowe, symulacja komputerowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.40
Autorzy: Krzysztof Król, Tomasz Cieplak, Michał Oleszek, Tomasz Łobodiuk
Streszczenie: W artykule przedstawiono nowe podejście do generowania przebiegów prądu stałego AC. Podczas opracowywania przetestowano kilka metod. Opisane zostaną ich działanie i różnice. Pomiar prądu przemiennego po stronie wysokiego napięcia w samoregulujących obwodach z ujemnym sprzężeniem zwrotnym jest problemem złożonym i zostanie szczegółowo opisany
Słowa kluczowe: elektryczna tomografia impedancyjna, układy z ujemnym sprzężeniem zwrotnym, pomiar prądu
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.41
Autorzy: Przemysław Markiewicz, Roman Sikora
Streszczenie: W artykule opisano model numeryczny układu uziemiającego umożliwiający symulację pól stacjonarnych w geometrii trójwymiarowej. Opracowany model opiera się na Metodzie Elementów Brzegowych wykorzystując funkcję gęstości potencjału pojedynczej warstwy, co czyni go wydajnym i dokładnym. W artykule przedstawiono wyniki symulacji rozkładów potencjałów, pola elektrycznego oraz obliczeń podstawowych parametrów uziemienia, takich jak napięcie krokowe czy rezystancja uziemienia, dla typowego zastosowania systemu.
Słowa kluczowe: system uziemienia, metoda elementów brzegowych, napięcie krokowe, rezystancja uziemienia
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.42
Autorzy: Jacek Majcher
Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki badań dotycząc zwiększenia siły kiełkowania nasion rzepaku przy pomocy pola elektrostatycznego. Pole elektrostatyczne wytwarzane jest przez uzwojenie bifilarne napięciowe. Nasiona poddawane są ekspozycji na pole elektrostatyczne od kilku do kilkunastu sekund, natomiast uzwojenie bifilarne zasilane jest napięciem stałym z zakresu 0-10 kV. Z przeprowadzonych badań wynika, że ekspozycja nasion rzepaku na działanie pola elektrostatycznego powoduje zmianę szybkości kiełkowania
Słowa kluczowe: pole elektrostatyczne, nasiona rzepaku, siła kiełkowania
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.43
Autorzy: Paweł Kiełbasa, Anna Miernik, Anna Kożuch
Streszczenie: Zagadnieniem nadal pozostającym w centrum uwagi lekarzy medycyny i weterynarii, biotechnologów oraz naukowców zajmujących się żywieniem zwierząt i człowieka są sposoby oraz mechanizmy transferu antybiotykooporności bakterii i ograniczenie stosowania antybiotyków. Mechanizm działania przeciwdrobnoustrojowego antybiotyków polega między innymi na hamowaniu: syntezy DNA, syntezy RNA czy syntezy białek [1]. Produkty pochodzenia naturalnego mają powszechne zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, perfumeryjnym czy farmaceutycznym. Cechą charakterystyczną olejków eterycznych jest intensywny zapach i zróżnicowany skład. Olejki te zawierają w swym składzie nawet do kilkuset składników [5]. Celem badań było określenie wpływu oddziaływania stałego pola elektrycznego o zróżnicowanym napięciu oraz czasie oddziaływania na substancję biologiczną na właściwości aseptyczne wybranych olejku eukaliptusowego. Zakres pracy obejmował poddanie olejku eukaliptusowego oddziaływaniu stałego pola elektrycznego Dla każdej kombinacji oddziaływania został określony stopień właściwości antyseptycznych w stosunku do szczepu Escherichia coli ATCC 25912. Oddziaływanie stałego pola elektrycznego wpływa na właściwości antyseptyczne olejku eukaliptusowego wykorzystanego przeciwko Escherichii coli ATCC 25922. Odnotowano odwrotnie proporcjonalną zależność między wartościami strefy zahamowania wzrostu a wartościami gęstości optycznej.
Słowa kluczowe: pole elektryczne, właściwości antyseptyczne, olejki eteryczne, Escherichia coli
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.44
Autorzy: Krzysztof Nęcka
Streszczenie: Celem prezentowanych badań było określenie wpływu obniżenia mocy znamionowej falownika względem mocy DC generatora PV w PMPP na ilość i jakość generowanej energii elektrycznej. Praca swym zakresem obejmowała analizę zmian ilości energii elektrycznej na wyjściu z falownika w zależności od jego wielkości w odniesieniu do PMPP siłowni PV. Z wykonanych badań wynika, że wykorzystanie mocy znamionowej falownika jest bardzo niskie. Moc wyjściowa przekraczająca 70% mocy znamionowej wystąpiła zaledwie przez 11% czasu realizacji obserwacji. Obniżenie mocy znamionowej falownika do 0,8 mocy DC generatora PV nieznacznie, bo tylko średnio o ok. 0,2% obniżyło uzysk energii. Należy rozważyć obniżenie mocy falownika do 0,6 mocy DC PV w PMPP, powodujące obniżenie ilości generowanej energii o ok. 9% (w okresie letnim). Dodatkowo obniżenie uzysku energii w pikach, zostanie zrekompensowane wzrostem sprawności pracy falownika a dodatkowo poprawi jakość energii elektrycznej ograniczając poziom szybkich zmian napięcia.
Słowa kluczowe: jakość energii elektrycznej, siłownia fotowoltaiczna, wielkość falownika, uzysk energii elektrycznej
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.45
Autorzy: Krzysztof Olesiak
Streszczenie: W artykule zaprezentowano koncepcję pomiarów mocy pobieranej w układzie jednofazowym przez robota przemysłowego. Komputerowy układ pomiarowy wykonano przy zastosowaniu specjalistycznych przetworników napięcia i prądu oraz komputera PC z wielokanałową kartą pomiarową. Przeprowadzono badania pomiarowe i zarejestrowano przebiegi czasowe napięcia i prądu zasilania robota dla stanów dynamicznych przy zadanych trajektoriach ruchu. Do rejestracji przebiegów czasowych, wyznaczania mocy oraz zapisu danych w czasie rzeczywistym zastosowano oprogramowanie DasyLab. Przeprowadzono analizę mocy pobieranej przez robota przemysłowego przy zmianie rodzaju ruchu dla zadanych trajektorii ruchu.
Słowa kluczowe: robot przemysłowy, trajektoria ruchu, pomiar mocy, komputerowy system pomiarowy
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.46
Autorzy: Andrzej Popenda
Streszczenie: Dokładne zdefiniowanie przebiegu siły przeciwelektromotorycznej, która określa moment obrotowy silnika, jest bardzo ważnym czynnikiem przy projektowaniu układu napędowego. W tym artykule zaproponowano formuły aproksymacyjne siły przeciwelektromotorycznej zdefiniowane na podstawie przykładowych przebiegów zmierzonych. Następnie zbadano wpływ różnych aproksymacji na zachowanie silnika w stanie ustalonym i nieustalonym, posiłkując się opracowanym wcześniej modelem matematycznym silnika BLDC.
Słowa kluczowe: silnik BLDC, modelowanie i symulacja, aproksymacja siły przeciwelektromotorycznej, moment silnika
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.47
Autorzy: Tomasz Prauzner, Tomasz Piotrowski, Henryk Noga, Piotr Migo, Kacper Prauzner, Paweł Ptak
Streszczenie: W pracy przedstawiona zostanie metoda badań elektroencefalograficznych QEEG w ocenie aktywności pracy mózgu. W Laboratorium Badań Eksperymentalnych Biofeedback funkcjonującej na Uniwersytecie Humianistyczno-Przyrodnicznym im. Jana Długosza w Częstochowie prowadzone są badania związane z oceną aktywności poznawczej u studentów na kierunku inżynierskim z wykorzystaniem deterministycznych symulacji komputerowych.
Słowa kluczowe: badania elektroencefalograficzne, QEEG, artefakty
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.48
Autorzy: Krzysztof Król, Grzegorz Rybak
Streszczenie: W celu zwiększenia efektywności diagnostyki i kontroli procesów technologicznych zaprojektowano i wdrożono przemysłową platformę tomografii elektrycznej Platom. System jest zgodny z koncepcją Przemysłu 4.0 oraz tak zwanego Internetu Rzeczy (ang. Internet of Things, IoT). Platforma została opracowana w szczególności dla procesów: separacji płynów, fermentacji i krystalizacji. Realizacja projektu w jego końcowej fazie obejmowała przygotowanie planów wdrożeniowych, które mogą być realizowane przy wykorzystaniu zaawansowanych technik „ciągłego dostarczania” (ang. continuous delivery). W niniejszym artykule prezentujemy wybrane rozwiązania zarządzania urządzeniami pomiarowymi oraz metody wdrażania modułów platformy tomograficznej utworzonej w koncepcji architektury chmury obliczeniowej w modelu PaaS
Słowa kluczowe: ECT, EIT, UST, PaaS, IoT, wdrażanie oprogramowania, konteneryzacja
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.49
Autorzy: Radosław Figura, Andrzej Szafraniec, Radosław Mizera
Streszczenie: W artykule opracowano matematyczny model złożonego układu napędowego, składającego się z cewki powietrznej, silnika asynchronicznego, długiego wału z elastycznymi sprzęgłami. Model ten bazuje na interdyscyplinarnych podejściach wariacyjnych. Analizę stanów przejściowych układu napędowego przeprowadzono dla różnych sprzęgieł z różnymi parametrami. Określono wpływ wyboru sprzęgła na stany dynamiczne układu napędu pompy. Wyznaczono momenty sprężystości, rozproszenia oraz napięcie i spadki napięcia w sieci zasilającej. Wyniki symulacji komputerowej przedstawiono w postaci rysunków.
Słowa kluczowe: modelowanie interdyscyplinarne, układy napędowe, napędy pomp, silniki asynchroniczne, długi wał, złożona transmisja ruchu
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.50
Autorzy: Pavel Findura, Paweł Kiełbasa, Mirosław Zagórda, Akinsunmade Akinniyi
Streszczenie: Badanie zmian sygnału przesterowania silnika elektrycznego układu jazdy równoległej przeprowadzono dla 3 trybów jazdy równoległej. Pomiary przeprowadzono podczas jazdy automatycznej po liniach prostych, łukach i wykonywaniu zakrętów. Zestaw składający się z panelu nawigacyjnego Trimble CFX-750 wraz z systemem automatycznej jazdy EZ-Pilot oraz modemu DCM-300 do odbioru poprawki RTK (RTN) transmitowanej siecią GPRS wykorzystano jako dodatkowe urządzenia montowane na ciągniku i realizujące funkcja automatycznej jazdy po liniach równoległych. Przeprowadzone badania wykazały, że najmniejsze czasy pracy silnika układu na tych samych odcinkach pomiarowych wystąpiły podczas jazdy po liniach prostych z prędkością 10 km∙h-1. W wielu przypadkach ukształtowanie terenu i nierówna nawierzchnia na pierwszym jeździe przyczyniły się do wydłużenia czasu pracy silnika, a tym samym do zwiększenia obciążenia instalacji elektrycznej
Słowa kluczowe: rolnictwo precyzyjne, telematyka, inżynieria mechaniczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.51
Autorzy: Tadeusz Daszczyński, Marcin Szewczyk, Paweł Leszczyński
Streszczenie: Wraz z rozwojem systemu elektroenergetycznego coraz większą rolę przykłada się do jego niezawodności i redukowania kosztów instalacji, przez co obserwuje się trend do wprowadzania inteligentnych sieci przesyłowych. Mają one na celu ograniczenie zużycia energii elektrycznej, zapewnienie bezpiecznego przesyłu i rozdziału tej energii oraz dostosowanie się do zapotrzebowania odbiorców zapewniając im właściwe wskaźniki jakości. Niezbędnym elementem takich systemów są przekładniki prądowe, stanowiące część układów pomiarowych umożliwiających monitorowanie sieci elektroenergetycznej oraz będące zasadniczym elementem układów zabezpieczeniowych. Najpopularniejszą metodą badania przekładników prądowych jest metoda analityczno-doświadczalna wykorzystująca obwodowy model zastępczy. Od jakości modelu zależy możliwość jego zastosowania w różnego rodzaju badaniach i symulacjach oraz poprawność otrzymanych wyników. Celem niniejszej artykułu jest sprawdzenie realizowalności modelu obwodowego przekładnika w klasie RLC na podstawie pomiarów jego charakterystyki częstotliwościowej. Praca nad tymi badaniami ma uprościć proces identyfikacji obwodu zastępczego przekładnika oraz poprawić jakość przeprowadzanych symulacji w szerokim paśmie częstotliwości
Słowa kluczowe: przekładnik prądowy, vector fitting, obwód zastępczy, charakterystyka częstotliwościowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.52
Autorzy: Marta Bątkiewicz-Pantuła
Streszczenie: Odbiorniki jakimi są urządzenia energoelektroniczne ze względu na swoje powszechne zastosowanie i charakterystykę nieliniowa są najczęstszą przyczyna złej jakości energii elektrycznej. Udział odbiorników nieliniowych w ogólnym bilansie mocy zainstalowanej u pojedynczego odbiorcy wzrósł do poziomu, że w napięciu zasilającym pojawiły się zjawiska takiej jak: przeciążenie przewodu neutralnego, wyższe harmoniczne, asymetria. W artykule zaprezentowano ocenę parametrów jakości energii elektrycznej pozyskiwaną od odbiorców. Ocena została oparta na Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia. 4 maja 2007 r. W sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i normy PN-EN 50160: 2010 - Parametry napięcia zasilającego w publicznych sieciach elektroenergetycznych . Analiza została przeprowadzona na przykładzie rzeczywistych pomiarów parametrów jakości energii elektrycznej. Ocena parametrów jakości energii elektrycznej została przeprowadzona na podstawie omówionych analiz
Słowa kluczowe: jakość energii elektrycznej, odbiorniki nieliniowe, negatywny wpływ na sieć
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.53
Autorzy: Łukasz Knypiński, Bathina Venkateswararao, Ramesh Devarapalli, Mehmet Cunkas, Yvonnic Le-Menach
Streszczenie: W artykule przedstawiono algorytm i oprogramowanie do optymalizacji silnika reluktancyjnego o konfiguracji 8/6. W procesie optymalizacji uwzględnione zostały dwie zmienne projektowe opisujące strukturę silnika. Do optymalizacji zastosowano metodę salpów, zaś ograniczenia uwzględniono przy wykorzystaniu metody funkcji kary zewnętrznej. Celem procedury optymalizacyjnej jest poprawa parametrów funkcjonalnych silnika przeznaczonego do napędu rikszy rowerowej. W kompromisowej funkcji celu uwzględniono: moment elektromagnetyczny, tętnienia momentu oraz masę rdzenia. Wykonano obliczenia optymalizacyjne dla dwóch różnych materiałów z którego wykonano rdzeń. Przedstawiono i omówiono wybrane wyniki obliczeń optymalizacyjnych
Słowa kluczowe: optymalizacji z ograniczeniami, metoda salpów, silnik synchroniczny reluktancyjny
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.54
Autorzy: Mirosław Wciślik, Paweł Strząbała
Streszczenie: Jednym z negatywnych zjawisk oddziaływania obciążenia nieliniowego i systemu elektroenergetycznego są wyższe harmoniczne, które mogą być wprowadzane do obwodu przez odbiorniki nieliniowe konwertujące energie harmonicznej podstawowej na energię wyższych harmonicznych. W metodach łagodzenia wyższych harmonicznych prądu często stosowane są filtry pasywne. Podstawowymi ich zaletami są prosta konstrukcja i niski koszt, w porównaniu do filtrów aktywnych. Celem pracy jest analiza jednofazowego obwodu AC z szerokopasmowym filtrem wyższych harmonicznych oraz odbiornikiem nieliniowym, które zasilane są przez układ przesyłowy z sinusoidalnego źródła napięcia. Analizę przeprowadzono uwzględniając punkt pracy, parametry obwodu oraz istotność zmiennych. Badania prowadzono w systemie MATLAB/Simulink symulując przykładowy obwód.
Słowa kluczowe: obciążenie nieliniowe, wyższe harmoniczne, filtry pasywne, modelowanie
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.55
Autorzy: Mateusz Prorok
Streszczenie: Ewolucja półprzewodnikowych źródeł SSL ukierunkowana jest na zachowanie wysokiej skuteczności świetlnej przy równoległych możliwościach regulacji kolorymetrycznych. Zakres zmiany najbliższej temperatury barwowej CCT dotyczy zagadnień cyklu okołodobowego jak również zapewnienia stabilności strojenia barwnego CIE. Bazowym rozwiązaniem uzyskiwania światła barwy białej jest współpraca niebieskiego emitera LED przy dopasowanym spektralnie luminoforem. W artykule przedstawiono metodę kluczowania sygnału PWM przy dynamicznym modelowaniu rozkładów spektralnych w układzie świetlno – optycznym z wydzielonym wirującym luminoforem sektorowym. Dowiedziono doświadczalną zmianę najbliżej temperatury barwowej w przedziale od 2700 K do 9600 K, uwzględniając normatywny wskaźnik oddawania braw CRI oraz wytyczne SVM dotyczące fluktuacji strumienia świetlnego w dziedzinie czasu.
Słowa kluczowe: LED, temperatura barwowa, luminofor sektorowy, modulacja PWM, prowadnica optyczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.56
Autorzy: Joanna Michałowska, Paweł Tomiło
Streszczenie: Pomiary przeprowadzono w samolocie PZL 110 Koliber z wykorzystaniem opracowanych specjalistycznych dwóch systemów pomiarowych. Pierwszy system wykorzystuje jednostkę pomiaru bezwładnościowego z 9 stopniami swobody (akcelerometr, magnetometr, żyroskop). Drugi system pomiarowy opiera się na wykorzystaniu logarytmicznego detektora mocy wraz z anteną i płytką mikrokontrolera. Opracowano algorytm, który wykorzystując sztuczną sieć neuronową o architekturze wariacyjnego autoenkondera z warstwami LSTM. Zaobserwowano zalezności emiryczne opisujace akcelerację w trzech osiach, kąt Eulera oraz sklałaową elektryczną pola elektromagnetycznego. Wykazano na przykładzie przeprowadzonych badań, ze wykorzystanie opracowanego modelu sztucznej sieci neuronowej posłuży do wygenerowania uogólnionych przebiegów czasowych analizowanych paramety lotu. Tego typu narzędzie ma potencjalne zastosowanie w szkoleniu pilotów, ze względu na czynniki krytyczne występujące podczas faz startu i lądowania
Słowa kluczowe: Sztuczna sieć neuronowa, Wariacyjny AutoEnkoder, Statek powietrzny, Inercyjna jednostka pomiarowa, Pole Elektromagnetyczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.57
Autorzy: Piotr Bogusz, Mateusz Daraż, Piotr Zasowski
Streszczenie: Niniejszy artykuł służy ocenie właściwości akumulatorów litowo-jonowych przy różnych wartościach prądu rozładowania oraz temperatury, dzięki wyznaczeniu rezystancji wewnętrznej akumulatora na podstawie pomiarów napięcia i prądu podczas procesu rozładowywania. Rezystancja obliczana jest dla całego czasu trwania rozładowania, dla różnych początkowych wartości temperatury akumulatora. Rezystancja wewnętrzna jest kluczowym parametrem akumulatora, który wpływa na jego sprawność i w konsekwencji na czas pracy zasilanych urządzeń, co jest szczególnie istotne w pojazdach elektrycznych.
Słowa kluczowe: akumulator litowo-jonowy, rezystancja wewnętrzna akumulatora litowo-jonowego, wpływ temperatury na akumulator litowo-jonowy, wpływ prądu rozładowania na akumulator litowo-jonowy
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.58
Autorzy: Krzysztof Kluszczyński, Paweł Tofilski
Streszczenie: W artykule przedstawiono cztery różne rozwiązania membranowej pompy elektromagnetycznej z membraną magnetoreologiczną i magnesem trwałym. Zbudowano ich prototypy, opisano budowę oraz omówiono zasady działania. Na opracowanym stanowisku laboratoryjnym z zewnętrzną instalacją hydrauliczną dokonano w sposób doświadczalny porównania wydajności pomp 1-komorowych i 2-komorowych, jak też wydajności pomp z magnesem trwałym oraz bez magnesu trwałego przy uwzględnieniu różnych częstotliwości zasilania pompy elektromagnetycznej.
Słowa kluczowe: pompa membranowa, pompa z elastyczną membraną magnetoreologiczną, technologia wykonania membrany magnetoreologicznej, druk 3D
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.59
Autorzy: Maksymilian Cierniewski, Patryk Radziszewski
Streszczenie: Niniejszy artykuł przedstawia koncepcję przebudowy lekkiego pomocniczego pojazdu szynowego, napędzanego silnikiem spalinowym. Do przebudowy wykorzystany zostanie elektryczny zespół napędowy, zasilany z akumulatorów. Omówiono zasady doboru komponentów zespołu napędowego i bateryjnego zasobnika energii. Przedstawione zostały przykładowe charakterystyki trakcyjne dla pojazdu przebudowanego, z uwzględnieniem jego przewidywanego zasięgu.
Słowa kluczowe: pojazd szynowy, zasobnik trakcyjny, modernizacja
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.60
Autorzy: Dorota Stachowiak, Maksymilian Cierniewski, Patryk Radziszewski
Streszczenie: W artykule przedstawiono koncepcję zastosowania wodorowego ogniwa paliwowego jako podstawowego źródła energii dla szynowego pojazdu pomocniczego. Zaprezentowano propozycję zabudowy dodatkowych urządzeń systemu zasilania wodorowego w wybranym pojeździe. Określono wymagania związane ze specyfiką pracy tego pojazdu oraz rozważono możliwy przepływ energii elektrycznej pomiędzy poszczególnymi komponentami. Proponowane rozwiązanie może być przeznaczone przede wszystkim do pojazdów szynowych, które prowadzą prace robocze i manewrowe w miejscach zamkniętych, gdzie emisja toksycznych związków w spalinach powoduje zwiększone zagrożenie dla zdrowia ludzi.
Słowa kluczowe: pojazd szynowy, ogniwo wodorowe, zasobnik trakcyjny, modernizacja
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.62
Autorzy: Piotr Paplicki, Piotr Strobejko, Maciej Cieśla
Streszczenie: Praca prezentuje wybrane wyniki prac projektowych i symulacji elektromechanicznego przetwornika energii budowy modułowej nowego typu. Na podstawie wyników badań polowych 2D wykazano, że prezentowana koncepcja przetwornika, sposób uzwojenia stojana oraz zaproponowana budowa wirnika, umożliwia konstrukcję nowego rodzaju maszyny. Na podstawie obliczeń polowych zbadano wpływ geometrii wirnika i położenia magnesów trwałych w jarzmie wirnika na kształt napięcia indukowanego oraz moment elektromagnetyczny. Przedstawiono prototyp przetwornika i pierwsze wyniki badań eksperymentalnych. Prezentowany elektromechaniczny przetwornik energii może znaleźć zastosowanie jako silnik, generator, lub sensor położenia wału.
Słowa kluczowe: elektromechaniczny przetwornik energii, modułowa budowa, wirnik z magnesami trwałymi
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.01.63
Autorzy: Maciej Sułowicz, Tymoteusz Naczyński, Jakub Zielonka
Streszczenie: W artykule przedstawiono zastosowanie sztucznej inteligencji opartej o algorytmy uczenia głębokiego do diagnostyki grupy silników indukcyjnych. Grupa diagnozowanych maszyn składa się z czterech silników indukcyjnych klatkowych zasilanych z jednego wspólnego punktu. Do celów diagnostycznych, podobnie jak w metodzie MCSA, posłużył sygnał prądu stojana i dodatkowo sygnał napięcia zasilania. W badaniach opracowano struktury konwolucyjnych sieci neuronowych - CNN a następnie przeprowadzono procedurę treningu i testowania. Uzyskana podczas badań eksperymentalnych dokładność oceny przedstawiona została za pomocą macierzy prawdy
Słowa kluczowe: silnik indukcyjny klatkowy, diagnostyka maszyn elektrycznych, konwolucyjne sieci neuronowe, uczenie głębokie, MSCA
Pobierz PDF