DOI: 10.15199/48.2025.04.01
Autorzy: Andrzej Wiśniewski
Streszczenie: Powodem i inspiracją przedstawienia tematyki związanej z zamiennikami LED świetlówek jednotrzonkowych są wymagania prawne. Wymagania zawarte w nowelizacji dyrektywy RoHS z 2022 roku, spowodowały, że od dnia 25.02.2023 roku nie jest możliwe wprowadzanie na terytorium UE świetlówek jednotrzonkowych. Czyli użytkownicy opraw oświetleniowych, w których zastosowane są świetlówki jednotrzonkowe, nie mają możliwości kupić tego typu źródeł światła na ich wymianę. Świetlówki jednotrzonkowe stosowane są jeszcze dość powszechnie w różnego typu oprawach oświetleniowych, ale ich trwałość w wielu przypadkach dobiega już końca. W związku z tym użytkownicy takich opraw mają dwa alternatywne rozwiązania, wymienić oprawę oświetleniową na oprawę LED lub zastosować w istniejącej oprawie oświetleniowej alternatywne źródło światła jakim jest lampa LED. W artykule przedstawiono, przykłady lamp LED, które mogą być stosowane zamiast świetlówek jednotrzonkowych, przedstawione są techniczne możliwości zamiany świetlówek jednotrzonkowych na lampy LED. Szczególną uwagę zwraca się na odpowiedni dobór lampy LED pod względem stosowanego układu zasilającego świetlówki jednotrzonkowe w oprawach oświetleniowych. Przedstawione są pomiary podstawowych parametrów elektrycznych, świetlnych i fotometrycznych wybranych typów lamp LED, w odniesieniu do ich deklarowanych wartości.
Słowa kluczowe: świetlówki jednotrzonkowe, lampy LED, świetlówkowe oprawy oświetleniowe, technologia LED, RoHS
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.02
Autorzy: Krzysztof Sołtys , Krzysztof Kluszczyński, Tomasz Makowski, Bartłomiej Pniowski
Streszczenie: Przedstawiono budowę silnika reluktancyjnego 3D z ultralekkim biegnikiem wykonanym z waty ferromagnetycznej wraz z układem jego zasilania i sterowania. Silnik został wykonany w technologii druku 3D. Przeprowadzono badania eksperymentalne, potwierdzające możliwość realizacji szerokiego wachlarza różnych trajektorii „odcinkowych”, „przekątniowych” i „odcinkowo-przekątniowych” w kartezjańskim układzie współrzędnych XYZ
Słowa kluczowe: silnik reluktancyjny 3D z ultralekkim biegnikiem,kartezjańska przestrzeń robocza, wata ferromagnetyczna, technologia druku 3D
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.03
Autorzy: Andrzej Mrowiec , Piotr Piechota , Artur Andruszkiewicz , Piotr Synowiec , Wiesław Wędrychowicz , Elżbieta Wróblewska , Erwin Przybysz
Streszczenie: Artykuł dotyczy zastosowania defektoskopii ultradźwiękowej w pomiarach przepływów dwufazowych. W pracy opisano sprawdzenie aparatury pomiarowej poprzedzające wykonanie pomiarów różnych struktur przepływu dwufazowego woda-powietrze oraz przedstawiono rezultaty pomiarów.
Słowa kluczowe: przepływ dwufazowy, pomiar przepływu, defektoskopia ultradźwiękowa, analiza sygnałów
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.04
Autorzy: Marian Wnuk , Konrad Szczepankiewicz
Streszczenie: W artykule przedstawiono model szerokopasmowej anteny mikropaskowej, dla której głównym założeniem są częstotliwości pracy w systemie od 2G do5G. Wymiary i parametry anteny obliczono, zasymulowano i zoptymalizowano przy użyciu oprogramowania CST Microwave Studio. Opracowana antena ma zwartą konstrukcję o wymiarach (52,5x29,41x-0,57) mm. Jako materiał dielektryczny wykorzystano RT Duroid 5880 o stałej dielektrycznej εr= 4,3 i grubości h = 0,57 mm, który posłużył jako podłoże do budowy anteny. Szerokopasmowa antena mikropaskowa do systemu 2G do 5G
Słowa kluczowe: antena; antena mikropaskowa; antena 5G; antena szerokopasmowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.05
Autorzy: Merna Baharuddin , Dewiani Dewiani , Muhammad Faishal
Streszczenie: Jako bardzo obiecujący wybór w komunikacji bezprzewodowej, technologia MIMO (multiput input multiple-output) może potencjalnie złagodzić ograniczenia przepustowości ruchu w szybkich szerokopasmowych sieciach bezprzewodowych. System MIMO wykorzystuje wiele anten na końcach wysyłających i odbierających, aby zwiększyć wydajność i efektywność systemów komunikacji bezprzewodowej. W pracy przedstawiono układ 4-antenowy typu multi-input multi-output (MIMO) funkcjonujący w smartfonach pracujących w paśmie 2,3 GHz (2160–2440 MHz). Układ antenowy składa się z płaszczyzny uziemienia znajdującej się na spodzie podłoża dielektrycznego FR-4 oraz czterech anten krosowych o określonym rozmiarze umieszczonych w warstwie wierzchniej. Każda antena w sugerowanym układzie jest zasilana koncentrycznie, ma impedancję charakterystyczną 50 omów i identyczne wymiary — 13 x 9 mm2 (0,100 λ × 0,069 λ), gdzie λ to długość fali przy 2,3 GHz). Aby uzyskać odpowiednią częstotliwość rezonansową, w płaszczyźnie masy zastosowano cztery paski w kształcie odwróconej litery L. Wyniki symulacji uzyskano przy użyciu oprogramowania CST. Antena jest zbudowana i zazwyczaj podawane są wyniki eksperymentów, takie jak parametr S i charakterystyka promieniowania, z dobrą zgodnością między wynikami symulacji i rzeczywistymi. Wyprodukowane układy czterech anten charakteryzują się stratą odbicia na poziomie 10 dB w zakresie długoterminowej ewolucji (LTE) od 2,16 GHz do 2,44 GHz. Symulowany współczynnik korelacji obwiedni (ECC) był poniżej 0,005.
Słowa kluczowe: 5G, Technologia mikropaskowa, Anteny mobilne, Wiele wejść, wiele wyjść (MIMO)
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.06
Autorzy: Michał Czosnyka , Bogumiła Wnukowska
Streszczenie: Wzrost cen energii elektrycznej powoduje poszukiwanie rozwiązań obniżających nakłady na energię. Odbiorcy przemysłowi rozliczający się w oparciu o grupy taryfowe A, B i C ponoszą opłatę stałą związaną z zadeklarowaną mocą umowną. Jest ona w wielu przypadkach zawyżana, aby uniknąć kar umownych związanych z jej przekroczeniem. W artykule omówiono metodę optymalizacji mocy umownej z wykorzystaniem autorskiego algorytmu w oparciu o rzeczywiste dane pomiarowe. Wskazano korzyści wynikające z zadeklarowania mocy umownej na optymalnym poziomie.
Słowa kluczowe: moc umowna, optymalizacja, energia elektryczna, taryfy, grupa taryfowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.07
Autorzy: Michał Czosnyka , Bogumiła Wnukowska
Streszczenie: Wzrastające ceny energii elektrycznej powodują, że wciąż poszukiwane są rozwiązania pozwalające na oszczędności związane z energią elektryczną. Jedną z możliwości jest wdrożenie właściwego systemu zarządzania energią i przeprowadzenie optymalnego procesu decyzyjnego. W referacie przedstawiono autorski algorytm i sposób przeprowedzania procesu decyzyjnego dla dużego odbiorcy energii elektrycznej.
Słowa kluczowe: optymalizacja, taryfy energii elektrycznej, odbiorca energii, algorytm
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.08
Autorzy: Tomasz Dróżdż , Paweł Kiełbasa , Paweł Pysz , Anna Miernik , Oksana Kovalyshyn
Streszczenie: W artykule dokonano analizy kształtu impulsu realizującego proces utrwalania wybranych ciekłych substancji spożywczych charakteryzujących się różną rezystancją. Odnotowano istotne wewnątrzgrupowe zróżnicowanie sygnału dla różnych napięć generowanych przez generator i tej samej szerokości impulsu oraz zróżnicowanie międzygrupowe w kształcie impulsu przy tych samych nastawach urządzenia. Podobne stwierdzenie dotyczy analizy wydmowej, której charakterystyka jest zróżnicowana w obrębie jednej substancji, ale zróżnicowanym napięciu oddziaływania oraz między badanymi substancjami przy tym samym napięciu oddziaływania i tej samej szerokości impulsu. Zidentyfikowane różnice pozwolą po ich ilościowej parametryzacji zoptymalizować proces utrwalania PEF w funkcji rezystancji utrwalanej materii minimalizując nakład energii jednostkowej oraz poprawiając skuteczność procesu.
Słowa kluczowe: pulsacyjne pole elektryczne (PEF), impuls elektryczny, optymalizacja, utrwalanie żywności
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.09
Autorzy: Oleksandr Savchenko , Huthaifa Al-issa , Oleksandr Miroshnyk , Iryna Trunova , Oleksandr Moroz , Oleksandr Kozlovskyi , Andriy Volobuyev , Dmytro Yermak , Taras Shchur , Serhii Stepenko , Hristo Beloev , Paweł Kiełbasa
Streszczenie: W tym artykule zaproponowano głęboką splotową sieć neuronową SolarM2P, która implementuje podejście od mapy do punktu do postprocessingu prognoz natężenia promienienia słonecznego w oparciu o modele numerycznych prognoz pogody (NWP). Uczenie i testowanie sieci neuronowej przeprowadzono na danych archiwalnych prognoz natężenia promieniowania słonecznego Globalnego Systemu Prognoz (GFS) na lata 2015-2023 dla części północno-wschodniego regionu Ukrainy. Pokazano, że względny błąd średniokwadratowy (rRMSE) zmniejsza się z 40,4% dla najlepszych podstawowych metod postprocessingu do 33,8% dla opracowanego podejścia.
Słowa kluczowe: statystyki wyjściowe modelu; numeryczne prognozowanie pogody; prognozowanie natężenia promieniowania słonecznego
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.10
Autorzy: Roman Sikora , Przemysław Markiewicz , Ewa Korzeniewska , Wiesława Malska
Streszczenie: Instalacje elektryczne na placach budowy eksploatowane są w trudnych warunkach środowiskowych i często są niepoprawnie użytkowane i konserwowane. Powyższe czynniki powodują wzrost ryzyka porażeniem prądem elektrycznym. W celu jego ograniczenia należy zapewnić skuteczną ochronę przeciwporażeniową, której jednym z elementów są uziemienia. W artykule przedstawiono obliczenia rozkładu potencjału elektrycznego modelu uziomu z wykorzystaniem metody elementów skończonych w programie ANSYS. Na podstawie obliczeń wyznaczono wartości napięć dotykowego i krokowego. Następnie obliczono wartości prądów rażeniowych dla impedancji ciała człowieka wyznaczonej trzema metodami. Na tej podstawie oszacowano skutki patofizjologiczne spowodowane przepływem prądu rażeniowego.
Słowa kluczowe: uziom, napięcie dotykowe, napięcie krokowe, impedancja ciała człowieka
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.11
Autorzy: Paweł Regulski , Waldemar Rebizant , Matthias Kereit
Streszczenie: Artykuł przedstawia analizę pomiaru prędkości propagacji fali na podstawie testu załączenia linii skupiającą się na mieszanych konfiguracjach linii. Opisany został sposób ekstrakcji informacji o falach wędrujących oraz metody obliczeń prędkości propagacji fali opierające się o czas poszczególnych odbić dla wybranych konfiguracji linii mieszanych. Zawarta została również analiza wpływu błędu prędkości propagacji na dokładność lokalizacji miejsca zwarcia dla algorytmów wykorzystujących pomiary tylko z jednego końca linii oraz z obu końców
Słowa kluczowe: fala wędrująca, lokalizacja zwarcia, filtracja, prędkość propagacji fali
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.12
Autorzy: Mateusz Skowron , Jacek Dziura , Józef Lorenc , Michał Torbus
Streszczenie: Współczesne sieci średniego napięcia charakteryzuję się znacznymi wartościami pojemności doziemnych. Coraz bardziej istotna staje się w nich konieczność właściwej kompensacji. Typowym rozwiązaniem w takich sieciach jest stosowanie transformatorów uziemiających połączonych z dławikiem gaszącym o odpowiedniej indukcyjności. Artykuł ten opisuje urządzenie spełniające obie te funkcje jednocześnie, dając możliwość efektywniejszego wykorzystania powierzchni stacji średniego napięcia.
Słowa kluczowe: transformatory, dławiki, transformatory uziemiające, dławiki gaszące, prądy ziemnozwarciowe
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.13
Autorzy: Adrian Poniatowski , Jerzy Baranowski
Streszczenie: Technologia fotowoltaiczna (PV) rewolucjonizuje odnawialne źródła energii, zapewniając zrównoważone i niewyczerpane źródło energii elektrycznej. W niniejszym artykule zbadano modele bayesowskie służące do przewidywania bilansu energetycznego w domu podczas korzystania z paneli słonecznych, ze szczególnym uwzględnieniem optymalizacji produkcji energii w zmiennych warunkach pogodowych w Polsce. Badania podkreślają znaczenie spersonalizowanych rozwiązań w zakresie zarządzania energią ze względu na dużą zmienność wzorców zużycia energii w gospodarstwach domowych. Opracowano dwa odrębne modele bayesowskie w celu przewidywania produkcji i zużycia energii, wykorzystując takie czynniki jak temperatura, izolacja, zachmurzenie i długość dnia. Dane zebrane w ciągu pięciu miesięcy z określonego regionu w Polsce zostały wykorzystane do walidacji tych modeli. Wyniki pokazują skuteczność modeli w uchwyceniu zmienności produkcji energii i dostarczają spostrzeżeń na temat optymalizacji wydajności systemów PV. Niniejsze badanie oferuje cenne wskazówki dla osób rozważających inwestycje w panele fotowoltaiczne, podkreślając potencjalną rentowność i poprawę wydajności.
Słowa kluczowe: PV, modele Bayesowskie, równowaga energetyczna, predykcja
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.14
Autorzy: Mohammed Maiza , Samira Chouraqui , Chahira Cherif , Abdelmalik Taleb-Ahmed
Streszczenie: W niniejszym badaniu proponujemy porównanie trzech metod selekcji cech w kontekście klasyfikacji binarnej. Skupiamy się na przypadkach, w których liczba zmiennych jest wyjątkowo duża i znacznie przewyższa rozmiar próbki, co często występuje w danych z mikromacierzy. Wybraliśmy cztery algorytmy klasyfikacji: drzewo decyzyjne (DT), k-najbliższych sąsiadów (K-NN), sieci neuronowe (NN) oraz maszyny wektorów nośnych (SVM), a także trzy kryteria selekcji oparte na filtrach wykorzystujące informacje˛ wzajemną: MIM (Maksymalizacja Informacji Wzajemnej), JMI (Wspólna Informacja Wzajemna) oraz MRMR (Maksymalna Trafność, Minimalna Redundancja). Początkowo zastosowaliśmy te algorytmy klasyfikacji bezpośrednio do zbiorów danych z mikromacierzy bez przetwarzania wstępnego ani selekcji cech, aby ustanowić punkt odniesienia do oceny wpływu przetwarzania wstępnego i selekcji cech na wydajność klasyfikacji. Drugie podejście polegało na klasyfikacji po przetworzeniu danych, ale bez selekcji cech, co pozwoliło nam ocenić wpływ przetwarzania wstępnego na wyniki klasyfikacji. W trzecim podejściu klasyfikację przeprowadzono po przetwarzaniu wstępnym i selekcji cech, co umożliwiło ocenę łącznego wpływu tych kroków na poprawę wydajności klasyfikacji.
Słowa kluczowe: Dane mikromacierzy, wybór genów, drzewo decyzyjne, sieci neuronowe, SVM, K-NN, informacja wzajemna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.15
Autorzy: Tomasz Leś , Bartosz Sawicki
Streszczenie: W niniejszym badaniu oceniono możliwości multimodalne modelu GPT-4o, koncentrując się na jego zastosowaniu w klasyfikacji obrazów z tekstowymi uzasadnieniami. Przeprowadzono serię eksperymentów, w tym rozpoznawanie kształtów geometrycznych, różnicowanie kolorów oraz wykrywanie czerniaka przy użyciu bazy danych zmian skórnych ISIC. Wyniki wskazują, że GPT-4o działa na poziomie zbliżonym do ludzkiego w zakresie rozpoznawania kształtów i kolorów, szczególnie gdy otrzymuje dobrze zdefiniowane polecenia. W dziedzinie medycyny model osiągnął wysoką dokładność w identyfikacji zmian czerniakowych i znamion na podstawie kryteriów ABCD. Ponadto, zdolność GPT-4o do generowania szczegółowych uzasadnień tekstowych dla swoich decyzji zwiększyła zaufanie i przejrzystość jego klasyfikacji, co czyni go obiecującym narzędziem wspierającym diagnostykę opartą na AI w opiece zdrowotnej.
Słowa kluczowe: wyjaśnialna AI, klasyfikacja obrazów, LLM
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.16
Autorzy: Janusz Pochmara , Aleksandra Świetlicka , Krzysztof Kolanowski
Streszczenie: Współcze´snie mamy do czynienia z dynamicznym rozwojem technologii przemysłowych, które przynosza˛ liczne korzy´sci, ale równiez˙ nowe zagro˙zenia. Wiele branz˙ technologicznych koncentruje sie˛ na Przemy´sle 4.0, gdzie cyfryzacja i automatyzacja procesów odgrywaja˛ kluczowa˛ role˛, a pojawiaj ˛ace sie˛ cyberzagro˙zenia staja˛ sie˛ coraz powa˙zniejszym problemem. Wraz z rozwojem przemysłu ewoluuja˛ równiez˙ zagro˙zenia cybernetyczne, co wymaga ci ˛agłego dostosowywania strategii obronnych. Jednak dzi˛eki zastosowaniu uczenia maszynowego mo˙zemy lepiej przewidywa´c, wykrywac´ i neutralizowac ´ zagro˙zenia, chroni ˛ac kluczowe zasoby przemysłowe przed rosn ˛aca˛ liczba˛ cyberataków. Celem niniejszej pracy jest kompleksowe przedstawienie roli uczenia maszynowego w poprawie cyberbezpiecze n´ stwa w przemys´ le, z uwzgle˛ dnieniem zarówno korzys´ ci płyn˛a cych z tej technologii, jak i wyzwa ´n, które nale˙zy pokona´c, aby skutecznie chronic´ systemy przemysłowe przed współczesnymi zagro˙zeniami cybernetycznymi.
Słowa kluczowe: technologie przemysłowe, Przemysł 4.0, uczenie maszynowe, cyberbezpiecze´nstwo, ataki cybernetyczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.17
Autorzy: Andrzej Łasica , Konrad Sobolewski , Jacek Starzyński
Streszczenie: Artykuł poświęcony jest projektowaniu kompaktowego generatora impulsów nanosekundowych, opartego na układzie Marxa. W procesie projektowania wykorzystano symulacje komputerowe. Na podstawie uzyskanych w ten sposób wyników zoptymalizowano projekt urządzenia tak, aby amplituda generowanych impulsów była jak największa. W wyniku prac projektowych wykonano 11-stopniowy generator udarowy o czasie narastania impulsu wyjściowego około 20 ns i amplitudzie około 200 kV.
Słowa kluczowe: impulsy wysokonapięciowe, generator Marxa, kompaktowy generator wysokiego napięcia, generator impulsowy, kompatybilnosść elektromagnetyczna, badanie odporności
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.18
Autorzy: Paweł Stawczyk
Streszczenie: Artykuł przedstawia nowy algorytm sterowania maszyny BLDC (Brushless Direct Current) pracującej w trybie hamowania odzyskowego. Innowacyjność proponowanej metody polega na wykorzystaniu przewodzenia wstecznego tranzystorów polowych MOSFET (Metal-Oxide-Semiconductor Field-Effect Transistors), stosowanych w budowie trójfazowych przekształtników mocy. Analizy teoretyczne oraz badania eksperymentalne wykazują, że nowy algorytm sterowania zwiększa sprawność przekształtnika o 3.5% w porównaniu do wcześniej stosowanej metody. Opracowany przez autora algorytm ma duży potencjał zastosowań, szczególnie w pojazdach o napędzie elektrycznym oraz elektrowniach wiatrowych małej mocy.
Słowa kluczowe: hamowanie odzyskowe, silnik BLDC, sterowanie z trzema przełączanymi tranzystorami
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.19
Autorzy: Grzegorz Kluj
Streszczenie: Ostatnia dekada charakteryzuje się szczególnie intensywnym rozwojem niskoemisyjnych i odnawialnych źródeł energii (OZE). Przyłą-czanie nowego typu urządzeń do sieci dystrybucyjnej jakimi są OZE, wiąże za sobą potrzebę poznania skutków ich przyłączania w kontekście ich wpływu na pracę istniejącej sieci. Dlatego też celem badania będzie uproszczone sprawdzenie, czy zostanie spełniony warunek wyłączenia napięcia przy zwarciu w linii nn odległym od generatora.
Słowa kluczowe: mikrosieć, OZE, ochrona przy uszkodzeniu linii nn, ochrona przed przeciążeniem linii nn
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.20
Autorzy: Jacek Kusznier , Aleksandra Wasilczyk , Paweł Kusznier
Streszczenie: Regulację transparentności przegród szklanych można uzyskać stosując technologie smart glass wykorzystujące film LCD o sterowanym polem elektrycznym przepuszczaniu, pochłanianiu i odbiciu światła. Artykuł przedstawia wyniki badań elementów typu smart glass oraz analizę możliwości zastosowania takich elementów w regulacji transmisji strumienia świetlnego oraz w funkcji dyfuzorów poprawiających równomierność oświetlenia.
Słowa kluczowe: Smart glass, optoelektronika, technika świetlna, pomiary optyczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.21
Autorzy: Marcin Sulkowski , Jacek Kusznier
Streszczenie: Zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektów użyteczności publicznej jest jednym z podstawowych zadań podmiotów odpowiedzialnych za administrowanie. Jednoczenie obowiązki jakie wynikają z konieczności poprawy efektywności energetycznej powodują, że na wielu obiektach pojawiają się instalacje fotowoltaiczne, które muszą współpracować z istniejącymi wewnętrznymi instalacjami elektrycznymi. Instalacje te, często wykonywane były kilkadziesiąt lat temu, w okresie, gdy technologie fotowoltaiczne były na etapie eksperymentów laboratoryjnych. W artykule dokonano analizy wpływu budowy instalacji fotowoltaicznych na bezpieczeństwo użytkowania obiektów, ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty elektroenergetyczne, wynikające z technologii budowy oraz rozwiązań technicznych jakie były stosowane w instalacjach elektrycznych realizowanych kilkadziesiąt lat temu.
Słowa kluczowe: odnawialne źródła energii, energia słoneczna, panele fotowoltaiczne, elektrownia fotowoltaiczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.22
Autorzy: Dominika Dudziak-Gajowiak , Krzysztof Juszczyszyn
Streszczenie: W artykule przedstawiono koncepcję wykorzystania modelu sieci złożonej (ang. complex network) do opisu i analizy zachowań odbiorców energii elektrycznej, na podstawie danych z rzeczywistego systemu. Zaproponowano metodologie tworzenia modelu grafowego na podstawie danych o konsumpcji energii elektrycznej oraz metody jego analizy. Przeprowadzono eksperyment - przykładową analizę z wykorzystaniem danych z rzeczywistego systemu.
Słowa kluczowe: sieci złożone, analiza sieciowa, przetwarzanie rozproszone, zużycie energii
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.23
Autorzy: Piotr Sitek , Jerzy Chudorliński , Piotr Prystupiuk , Mariusz Kucharek
Streszczenie: Aparatura pomiarowa w wykonaniu iskrobezpiecznym, do diagnostyki upływności kabli przeznaczona jest do zabezpieczeń upływowych blokujących w sieciach SN z izolowanym punktem neutralnym oraz do współpracy z generatorem probierczym dla przeprowadzania prób napięciowych. Aparatura we współpracy z odpowiednio przystosowanym sterownikiem polowym, tworzy zespół zabezpieczający do ochrony linii kablowych. Urządzenie w wykonaniu iskrobezpiecznym zostało zaprojektowane zgodnie z dyrektywą ATEX. Projekt urządzenia zawiera odpowiednio dobrane grubości i szerokości ścieżek obwodów drukowanych, rezystory ograniczające prąd wejściowy w układach pomiaru rezystancji, a także bariery diodowe jako ograniczniki napięcia.
Słowa kluczowe: ATEX, upływność kabli, urządzenia pomiarowe, sieć średniego napięcia
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.24
Autorzy: Ewa Łada-Tondyra , Adam Jakubas
Streszczenie: Stosunkowo niedawno, w latach 80-tych, pojawiła się nowa generacja tekstyliów, kiedy rozpoczęto prace nad inteligentnymi materiałami, co doprowadziło do rozwoju tekstroniki. Tekstronika jest szeroko stosowana w medycynie i opiece zdrowotnej. W artykule przedstawiono prace badawcze i konstrukcyjne związane z opracowaniem prototypu maty z funkcją ogrzewania. Ogrzewanie jest realizowane za pomocą nici elektroprzewodzących, a zastosowanie dzianej przekładki jako podłoża pozwala na działanie funkcji ogrzewania tylko pod ciśnieniem.
Słowa kluczowe: tekstronika, grzanie, nici elektroprzewodzące, tekstylia
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.25
Autorzy: Jerzy Chudorliński , Piotr Sitek , Piotr Prystupiuk , Aleksander Lisowiec
Streszczenie: Strefa zagrożenia wybuchem jest obszarem przestrzeni, w której występuje ryzyko wystąpienia atmosfery wybuchowej, czyli mieszaniny powietrza z innymi substancjami palnymi. Względy bezpieczeństwa wymagają specjalnej konstrukcji aparatury pomiarowej i sterującej przeznaczonej dla tych stref. Na przykładzie opracowanego Systemu Agregacji Danych, przeznaczonego do przesyłania informacji ze strefy zagrożenia wybuchem, zostały zaprezentowane wymagania prawne oraz związane z tym wymagania konstrukcyjne do budowy tego typu urządzeń. Prezentowany System składa się z dwóch współpracujących urządzeń, z których jedno umieszczone w strefie zagrożenia wybuchem przesyła informację z czujników zainstalowanych w strefie poza strefę zagrożenia do drugiego urządzenia. Informacje przedstawione w publikacji przybliżają czytelnikowi względy bezpieczeństwa z działaniem elektronicznej aparatury w strefie zagrożenia wybuchem i w sposób praktyczny przedstawiają sposób jej konstruowania.
Słowa kluczowe: strefa zagrożenia wybuchem, ATEX, atmosfery wybuchowe, agregacja danyc
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.26
Autorzy: Łukasz Knypiński , Ramesh Devarapalli , Sebastian Roszak , Marcin Kamiński
Streszczenie: W artykule przedstawiono wyniki wielokryterialnej optymalizacji magnetoelektrycznego silnika prądu stałego do napędu szyb w samochodach. Zadanie wykonano przy wykorzystaniu metody tablic Taguchi. Wspomniany algorytm pozwala na skrócenie czasu trwania obliczeń, bowiem przetwarzanie danych dotyczących rozkładu pola elektromagnetycznego oraz parametrów funkcjonalnych, uwzględnianych w wielkokryterialnej funkcji celu, wykonywane są dla zadanej liczby eksperymentów. Obiekt został opisany przy wykorzystaniu trzech zmiennych decyzyjnych. W procesie optymalizacji uwzględniono wybrane parametry funkcjonalne urządzenia. Model matematyczny silnika magnetoelektrycznego zawierał równania pola elektromagnetycznego z uwzględnieniem nieliniowości obwodu magnetycznego, zależności matematyczne zewnętrznego obwodu zasilającego oraz równanie równowagi mechanicznej. W artykule przedstawiono i omówiono wybrane wyniki testów numerycznych.
Słowa kluczowe: metoda Taguchi, magnetoelektryczny silnik prądu stałego, optymalizacja wielokryterialna, metoda elementów skończonych
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.27
Autorzy: Paweł Strząbała , Mirosław Wciślik
Streszczenie: W artykule zaproponowano metodę identyfikacji parametrów zastępczych systemu elektroenergetycznego oraz przedstawiono jej praktyczną realizację. Badania eksperymentalne opracowanej metody przeprowadzono dla układu pomiarowego, w którym do punktu przyłączeniowego o nieznanej impedancji zastępczej przyłączony jest mostek Graetza z obciążeniem RC. Proponowana metoda polega na tym, że w obwodzie mierzone są jednocześnie prąd i napięcie w punkcie przyłączeniowym, a następnie za pomocą metody najmniejszych kwadratów wyznaczane są parametry zastępcze systemu zasilania. Parametrami zastępczymi są indukcyjność, rezystancja i amplituda pierwszej harmonicznej napięcia źródła zasilania.
Słowa kluczowe: sztywność systemu zasilania, impedancja zastępcza, obciążenie nieliniowe, identyfikacja
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.28
Autorzy: Bogumiła Wnukowska
Streszczenie: Bezpieczeństwo energetyczne to element polityki, w którym określa się strategię, źródła produkcji energii (odnawialne/nieodnawialne), dystrybucję i wielkość zużycia. W Polsce polityka energetyczna jest budowana w oparciu o zapisy ustawy Prawo energetyczne. Główne cele polityki energetycznej to zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego przy zachowaniu zasady zrównoważonego rozwoju gospodarczego i wypełnieniu międzynarodowych zobowiązań. W referacie scharakteryzowano kryteria oceny bezpieczeństwa energetycznego oraz funkcje uregulowań krajowych i Unii Europejskiej w zakresie kształtowania bezpieczeństwa energetycznego.
Słowa kluczowe: energia, bezpieczeństwo, kryteria
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.29
Autorzy: Mirosław Wciślik , Zawisza Siudajewski , Paweł Strząbała
Streszczenie: W pracy przedstawiono podstawowe formy zapisu modelu układu dynamicznego jakie stosowane są w systemie MATLAB. Zaproponowano formułowanie równań stanu badanego układu dla wektora stanu, którego elementy są zmiennymi wyjściowymi układów składowych. Metoda opisu umożliwia opisanie układu otwartego i układu zamkniętego. Przedstawiono zastosowanie tej metody do modelu układu elektro-hydraulicznego z korektorem. Parametry korektora dobrano na podstawie wskaźnika jakości I1t1. Wyznaczono skokowe układu zamkniętego.
Słowa kluczowe: Modelowanie strukturalne, przestrzeń stanu, korekcja, dobór parametrów
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.30
Autorzy: Robert Kazała
Streszczenie: W artykule przedstawiono zasady tworzenia modeli trójfazowych odbiorników nieliniowych w języku Modelica oraz biblioteki pozwalające na modelowanie elementów systemu energetycznego. Zaproponowano sposób modelowania współpracy trójfazowego odbiornika nieliniowego z systemem energetycznym. Zaprezentowano wyniki badań symulacyjnych pozwalających na analizę wpływu pieca łukowego na system energetyczny dla różnych faz wytopu.
Słowa kluczowe: modelowanie, odbiornik nieliniowy, system energetyczny, piec łukowy, Modelica
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.31
Autorzy: Jariya Pakprom , Samran Santalunai , Samroeng Santalunai , Chanchai Thongsopa , Weerawat Charoensiri , Pisit Janpangngern , Thanaset Thosdeekoraphat , Piyaporn Krachodnok , Nuchanart Santalunai , Pichaya Chaipanya
Streszczenie: W niniejszej pracy zbadano skuteczność ogrzewania dielektrycznego częstotliwości radiowej (RF) jako niechemicznej alternatywy do zwalczania infekcji grzybiczych w sadzonkach trzciny cukrowej. Wykorzystując innowacyjną konfigurację eksperymentalną, badanie omawia wpływ różnych natężeń pola elektrycznego (115 kV/m, 150 kV/m i 225 kV/m) i temperatur (70°C, 90°C i 110°C) na hamowanie wzrostu grzybów. Metodologia obejmuje wystawianie sadzonek trzciny cukrowej umieszczonych między równoległymi płytkami elektrod na kontrolowane ogrzewanie RF, w celu określenia optymalnych warunków do tłumienia grzybów bez narażania integralności tkanki roślinnej. Wyniki wskazują, że wyższe temperatury w połączeniu ze zwiększonymi natężeniami pola elektrycznego znacznie wzmacniają hamujące działanie na wzrost grzybów. Wyniki sugerują, że ogrzewanie RF może być wykonalną metodą zrównoważonego zarządzania grzybami w rolnictwie, zmniejszając zależność od chemicznych fungicydów i minimalizując wpływ na środowisko. Badanie nie tylko potwierdza potencjał ogrzewania dielektrycznego RF w zastosowaniach rolniczych, ale także przygotowuje grunt pod dalsze badania nad skalowalnymi zastosowaniami i długoterminowym wpływem na zdrowie roślin.
Słowa kluczowe: trzcina cukrowa, ogrzewanie częstotliwością radiową, ogrzewanie dielektryczne, hamowanie rozwoju grzybów, zrównoważone rolnictwo
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.32
Autorzy: Marek Piszczek , Aleksandra Kucharczyk-Drab , Marcin Piosik , Łukasz Lutecki
Streszczenie: Rozwiązania sięgające po wirtualną rzeczywistość stają się coraz popularniejsze w diagnostyce i terapii medycznej. W artykule przedstawiono koncepcję i aktualny stan prac nad systemem dedykowanym do diagnostyki i terapii wzroku z użyciem bezprzewodowych gogli VR. Wirtualizacja testów oferuje nie tylko zwiększenie stopnia automatyzacji analizy danych, ale także szybsze udostępnianie optometrystom rezultatów prac laboratoryjnych. Wstępne testy potwierdzają skuteczność zaproponowanych rozwiązań dot. terapii wzroku.
Słowa kluczowe: terapia widzenia, rzeczywistość wirtualna, bezprzewodowe gogle VR
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.33
Autorzy: Jacek Grekow
Streszczenie: Artykuł przedstawienia nową regulację przestrzeni ukrytej wariacyjnego autoenkodera w celu jej powiązania z emocją generowanych przykładów muzycznych. Jako model emocji użyto dwuwymiarowy model Russella, którego 4 ćwiartki odpowiadają podstawowym emocjom, jak szczęście, złość, smutek i zadowolenie. Zbudowano modele wariacyjnego autoenkodera, wykorzystujące rekurencyjne sieci neuronowe, które uczono na zbiorze jednogłosowych muzycznych sekwencji oznaczonych emocjami. Ewaluacji poddano otrzymaną przestrzeń ukrytą, jak i wygenerowane pliki muzyczne o różnych emocjach.
Słowa kluczowe: regulacja przestrzeni ukrytej, wariacyjny autoenkoder, generacja muzyki, emocja w muzyce
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.34
Autorzy: Jayasheelan Palanisamy , S. Devaraju
Streszczenie: Wkraczanie dzikich zwierząt na tereny wiejskie i drogi w nocy stwarza poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa lokalnych społeczności. Możliwości widzenia w nocy są kluczowe dla rozwiązania tych wyzwań, ponieważ większość wtargnięć dzikich zwierząt ma miejsce w warunkach słabego oświetlenia. Aby złagodzić te ryzyka, wprowadzamy Quantum YOLOv8, zaawansowaną wersję modelu wykrywania obiektów YOLO. Ten model integruje dostosowany szkielet EfficientNet B0 w celu wydajnej i dokładnej ekstrakcji cech, wraz z siecią piramid cech (FPN) w celu zwiększenia możliwości wykrywania w wielu skalach. Quantum YOLOv8, szkolony na starannie wyselekcjonowanych zestawach danych obrazów CCTV rejestrujących wtargnięcia dzikich zwierząt, wykazuje wyjątkową wydajność w wykrywaniu zwierząt w trudnych warunkach oświetleniowych. Model osiągnął średnią precyzję średnią (mAP) 0,90 przy 0,5 IoU, podkreślając jego skuteczność w łagodzeniu konfliktów między ludźmi a dzikimi zwierzętami na obszarach wiejskich poprzez niezawodny nadzór nocny. Integracja solidnych funkcji widzenia w nocy ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa poprzez zapewnienie dokładnego wykrywania w środowiskach, w których widoczność jest ograniczona.
Słowa kluczowe: Quantum YOLOv8, EfficientNetB0, detekcja obiektów noktowizyjnych, śledzenie zwierząt
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.35
Autorzy: Marek Retinger , Jacek Michalski , Piotr Kozierski , Mikołaj Mrotek
Streszczenie: „Przed użyciem proszę rozgrzać system do temperatury roboczej. Temperatura może mieć wpływ na dokładność pomiarów” – to proste sformułowanie nie może być w prosty sposób wytłumaczone. Producenci systemów przechwytywania ruchu informują użytkowników, że temperatura kamer może mieć wpływ na testy, jednak nie wyjaśniają w jaki sposób. Ta informacja jest kluczowa w kontekście wykonywania powtarzalnych i porównywalnych testów. Artykuł ten stanowi podsumowanie doświadczeń zebranych na przestrzeni tysięcy testów, których wyniki w założeniach miały być porównywalne, jednak nie zawsze takie były. Autorzy podejmują próbę odpowiedzi nie tylko na pytanie czy temperatura faktycznie ma wpływ na działanie systemu, ale w jaki sposób na niego wpływa. W tym celu rozważono kilka różnych scenariuszy, w tym przeanalizowano proces nagrzewania kamer, chłodzenia kamer i zebrano dane odnoszące się do widoczności markerów oraz zmian ich pola powierzchni. Jako efekt końcowy, oprócz wartościowych wniosków, zaproponowano proste rozwiązanie – program dedykowany dla systemu OptiTrack, który wspomaga kontrolę temperatury kamer.
Słowa kluczowe: systemy przechwytywania ruchu, temperatura kamery, widoczność markerów, OptiTrack, markery pasywne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.36
Autorzy: Piotr Skulimowski , Szymon Trygar , Paweł Strumiłło
Streszczenie: Artykuł przedstawia eksperymentalne badanie wpływu oświetlenia i zanieczyszczenia soczewek kamer na dokładności wyznaczania głębi w systemach stereowizyjnych. Z wykorzystaniem kamery Intel RealSense D435i zarejestrowano obrazy w różnych warunkach oświetlenia oraz przy różnym stopniu zanieczyszczenia soczewek. Wyniki pokazują, że oświetlenie znacząco wpływa na dokładność obliczania dysparycji, a w konsekwencji, skutkuje błędami w wyznaczaniu mapy głębi z maksymalnymi wartościami błędów średnich większymi niż 30 cm. Badanie podkreśla znaczenie uwzględnienia tych czynników w zastosowaniach stereowizji.
Słowa kluczowe: stereowizja, warunki oświetlenia, zanieczyszczenie soczewek, dokładność wyznaczenia mapy głębi, obliczanie dysparycji
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.37
Autorzy: Andriy Malyar , Maksym Vihuro , Valerii Misiurenko
Streszczenie: W artykule omówiono bieżące problemy produkcji piwa związane z powstawaniem piany drożdżowej podczas fermentacji oraz omówiono znaczenie kontrolowania etapów fermentacji w celu zapewnienia odpowiedniej jakości produktu. Zastosowano technologie wizji komputerowej w celu zidentyfikowania etapów głównej fermentacji. Na podstawie analizy algorytmów wizji komputerowej do klasteryzacji obrazów zastosowano metodę K-means. Przedstawiono systematyczny opis algorytmu wykrywania zanieczyszczonej piany w oparciu o metodę K-means.
Słowa kluczowe: widzenie komputerowe, fermentacja, segmentacja, metoda K-means, identyfikacja
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.38
Autorzy: Marek Piszczek , Aleksandra Kucharczyk-Drab
Streszczenie: Systemy wizyjne coraz częściej znajdują zastosowanie w automatyzacji magazynów. Bardzo istotny wpływ na oferowany potencjał tych rozwiązań mają systemy o charakterze pomiarowym. W artykule zaprezentowano autorskie podejście do procesu projektowania i wstępnego uruchomienia takiego wizyjnego systemu pomiarowego na hali zajmującej się rozładunkiem elementów dłużycowych przy użyciu suwnicy. Szczególną uwagę zwrócono na użyte wirtualne narzędzia, które okazały się bardzo użyteczne zarówno w procesie projektowania jak i instalacji.
Słowa kluczowe: wizyjny system pomiarowy, narzędzia technologii wirtualnych, automatyzacja magazynu
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.39
Autorzy: Stanisław Bednarek
Streszczenie: W artykule jest opisana budowa i zasada działania układu z nadprzewodzącym rezonatorem, przeznaczonego do magazynowania energii elektrycznej i współpracy z siecią energetyczną. Rezonator ma kształt prostopadłościennej wnęki chłodzonej ciekłym helem. Podano wyniki obliczeń parametrów, mających podstawowe znacznie dla oceny użyteczności rezonatora, takich jak gęstość objętościowa i gęstość masowa magazynowanej energii oraz sprawność układu. Otrzymane wyniki pokazują, że dla dostępnych obecnie nadprzewodników drugiego rodzaju o wysokim polu krytycznym obliczone gęstości są kilka razy większe, niż dla znanych układów, magazynujących energię w cewkach nadprzewodzących. Zaletą rozpatrywanego rozwiązania jest również wzrost masowej gęstości energii wraz ze wzrostem rozmiarów rezonatora.
Słowa kluczowe: energia elektryczna, magazynowanie, gęstość, nadprzewodnik, wnęka, rezonans
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.40
Autorzy: Karol Świerczyński , Marcin Habrych , Bartosz Brusiłowicz
Streszczenie: W artykule przedstawiono różne metody obliczania zmian częstotliwości w odpowiedzi na zmiany parametrów wpływających na pracę systemu elektroenergetycznego, takich jak obciążenie, przepływy mocy, generacja rozproszona i inercja. Artykuł zawiera również kompleksową analizę testów zaburzeń częstotliwości przeprowadzonych w różnych scenariuszach, oceniających wydajność i reakcję zabezpieczeń częstotliwościowych. Badając wpływ tych zakłóceń na stabilność systemu i działanie urządzeń zabezpieczających, artykuł dostarcza wglądu w krytyczną rolę obliczeń szybkości zmian częstotliwości w czasie (ROCOF) w zapewnianiu niezawodności pracy systemu elektroenergetycznego. Wyniki badań podkreślają znaczenie dokładnych obliczeń ROCOF i stosowania pewnych zabezpieczeń częstotliwościowych w celu złagodzenia potencjalnych awarii systemowych.
Słowa kluczowe: generacja rozproszona, zabezpieczenia częstotliwościowe, praca wyspowa, ROCOF, generator synchroniczny
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.41
Autorzy: Piotr Czaja , Dariusz Bochenek , Grzegorz Jagło , Jarosław Jędryka , Piotr Rakus , Kamila Kluczewska-Chmielarz , Katarzyna Osińska
Streszczenie: W artykule przedstawiono technologię oraz wybrane wyniki pomiarów tytanianu bizmutowo potasowego K0,5Bi0,5TiO3 domieszkowanego jonami: Ce4+ i Sr2+ w ilości 0,5% (mol.). Badania mikrostruktury z wykorzystaniem skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM) umożliwiły obserwacje poszczególnych etapów technologicznych. Natomiast badania dielektryczne zostały przeprowadzone w szerokim zakresie temperatury od 293 K do 873 K dla częstotliwości od 1 kHz do 2 MHz. Zaobserwowano w obu przypadkach szerokie maksimum wartości stałej dielektrycznej podobne to tego, które obserwowano w próbce bazowej K0,5Bi0,5TiO3.
Słowa kluczowe: ceramika bezołowiowa, ferroelektryki, mikrostruktura, właściwości dielektryczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.42
Autorzy: Piotr Jankowski , Damian Hallmann
Streszczenie: W prezentowanym artykule przedstawiono symulacyjne wyniki badań zachowania chaotycznego w wyodrębnionym silnie nieliniowym fragmencie systemu elektroenergetycznego. Do badania zachowań chaotycznych wykorzystano dwa graficzne wskaźniki: trajektorie fazowe oraz mapy Poincarego. Analizie poddano zamodelowany układ ferrorezonasowy stanowiący fragment sieci z pracującym w stanie jałowym transformatorem z uwzględnieniem doziemnych i międzyfazowych sprzężeń pojemnościowych. W badaniach uwzględniono odkształcenia zasilania w sieci zarówno składowymi harmonicznymi, jak i sub- i interharmonicznymi występującymi na przykład w miękkich elektroenergetycznych sieciach okrętowych.
Słowa kluczowe: chaos, nieliniowy oscylator, interharmoniczne, subharmoniczne, ferrorezonans
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.43
Autorzy: Feteh Beggat , Farid Bouchafaa , Abdelhai Lati
Streszczenie: Niniejszy artykuł koncentruje się na optymalizacji projektu filtra zakłóceń elektromagnetycznych (EMI) przetwornic podwyższających napięcie DC-DC dla systemów fotowoltaicznych (PV). Przedstawiono kompleksową procedurę wspomaganą komputerowo, która integruje elementy pasożytnicze filtra EMI, aby osiągnąć precyzyjny zautomatyzowany projekt ze zmniejszeniem objętości. Ta procedura jest prowadzona według ścisłych zasad i precyzyjnych pomiarów, opierając się na kompleksowych bazach danych pochodzących z komercyjnych arkuszy danych dotyczących elementów pasywnych. Bierze również pod uwagę pojemność pasożytniczą przetwornic podwyższających napięcie. Przedstawiono eksperymentalne walidacje proponowanego algorytmu, wykorzystując normę EN 55022 klasy B jako odniesienie do rygorystycznej oceny wydajności proponowanego obwodu filtra w celu łagodzenia przewodzonych zakłóceń elektromagnetycznych w przetwornicy DC-DC.
Słowa kluczowe: Filtr EMI, przetwornica DC-DC fotowoltaiczna, elementy pasożytnicze, projektowanie automatyczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.44
Autorzy: Sandeep Yadav , Sanju Saini
Streszczenie: Ulepszony wielocelowy deterministyczny system planowania mocy biernej przedstawiony w tym badaniu uwzględnia niepewność produkcji energii wiatrowej i zapotrzebowania na moc. Planowanie mocy biernej obejmuje wszystkie kroki planowania wymagane do poprawy stabilności sieci elektroenergetycznych i profilu napięcia. W tym badaniu wykorzystano technikę optymalizacji wielocelowej + roju cząstek, aby uzyskać najbardziej optymalną produkcję energii odnawialnej (RPP), biorąc pod uwagę nieodłączną niepewność związaną ze źródłami odnawialnymi. Osiągnięcie celów zachowania profilu wysokiego napięcia przy jednoczesnym zmniejszeniu kosztów związanych z wdrożeniem VAr prowadzi do wzajemnie korzystnego wniosku. System magistrali testowej IEEE 30 jest wykorzystywany do oceny skuteczności sugerowanej metody.
Słowa kluczowe: VAR, kompensator s; optymalizacja wielokryterialna; niepewność wiatru i obciążenia; elektrownia wiatrowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.45
Autorzy: Mutaz Al-Ghzaiwat , Hamzeh Sami , Homam Avam-Athuk , Samer As-ad , Artur Andruszkiewicz , Sameh Alsaqoor
Streszczenie: W tej pracy przeprowadzono analizę wydajności cienkowarstwowego systemu fotowoltaicznego (PV) zlokalizowanego na terenie kampusu Middle East University (MEU) w Jordanii. Analiza obejmuje pomiar wydajności systemu PV przy użyciu ustalonych parametrów wydajnościowych branży oraz badanie trendów produkcji energii. Po zbadaniu różnych aspektów wpływających na system PV, takich jak straty temperatury modułów PV i dostępność komponentów, wysunięto hipotezę i omówiono kilka przyczyn niskiej wydajności energetycznej. Następnie zaproponowano i zaprojektowano nowy system PV, który opiera się na technologii krzemu krystalicznego, z odpowiednimi komponentami systemu wraz ze studium wykonalności ekonomicznej. Nowy system ma zapewnić porównanie z obecnie zainstalowanym systemem w tych samych warunkach na miejscu i zostać przedstawiony jako przyszła propozycja projektu, którą uniwersytet będzie mógł realizować. W rezultacie odkryliśmy, że współczynnik wydajności nowego proponowanego systemu PV jest pięć razy wyższy w porównaniu z obecnie zainstalowanym systemem.
Słowa kluczowe: PV, energia słoneczna, c-Si, CIGS, analiza wydajności
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.46
Autorzy: Rafał Przesmycki , Marek Bugaj
Streszczenie: W artykule przedstawiono ogólne podstawy teoretyczne związane z określaniem niepewności pomiaru i wyznaczaniem budżetu niepewności pomiaru. W sposób ogólny omówiono podstawowe definicje związane z wykonywaniem pomiarów i wyznaczaniem budżetu niepewności. Scharakteryzowano budżet niepewności pomiaru. Zaprezentowano podział niepewności na niepewność typu A oraz typu B, a następnie przeanalizowano czynniki będące źródłami tych niepewności. W artykule przedstawiono sposób wyznaczania składników budżetu niepewności, a także metodę wyznaczania niepewności złożonej, na podstawie których wyznaczono budżet niepewności związany z pomiarem emisji zaburzeń przewodzonych na przyłączu sieciowym z użyciem sieci sztucznej (AMN).
Słowa kluczowe: niepewność pomiaru, budżet niepewności, emisja przewodzona, zaburzenia przewodzone, sieć sztuczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.47
Autorzy: Krzysztof Konopka
Streszczenie: Artykuł prezentuje badania związane z opracowaniem prototypu generatora indukcyjnego o szerokim zakresie zmian częstotliwości prądu wzbudnika (30-300 kHz) oraz prototypu uniwersalnego wielozadaniowego modułowego indukcyjnego pieca hartowniczego. Celem prototypu była możliwość uzyskania szerokiego zakresu głębokości warstwy zahartowanej na jednym urządzeniu. W tym celu przeprowadzono badania i opracowano technologie hartowania, wyniki tych badań przedstawiono w artykule.
Słowa kluczowe: hartowanie indukcyjne, piec hartowniczy, generator wysokiej częstotliwości, głębokość warstwy zahartowanej
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.48
Autorzy: Damian Gonscz
Streszczenie: Publikacja dotyczy problematyki realizacji badań kompatybilności elektromagnetycznej (KEM) urządzeń w docelowym miejscu ich eksploatacji (IN-SITU). Badania obejmują pomiary poziomów emisji promieniowanej w zakresie oddziaływań w strefie bliskiej (pole elektryczne i magnetyczne) oraz w strefie dalekiej (pole elektromagnetyczne). Poddano analizie problemy z oceną rzetelności wyników pomiarowych. Rozważono wady i zalety kompromisów przyjmowanych w parametrach poligonu pomiarowego. Wskazano dodatkowe źródła błędów w wynikach, spowodowane pomiarami w środowisku przemysłowym. Zamieszczono praktyczne wskazówki, wynikające z własnych doświadczeń autora pracy.
Słowa kluczowe: kompatybilność elektromagnetyczna, pomiary poziomów emisji promieniowanej, badania in-situ
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.49
Autorzy: Roman Wyżgolik , Krzysztof Spyra , Zbigniew Buliński , Sebastian Pawlak
Streszczenie: W artykule opisano koncepcję i realizację oprogramowania stanowiska do wyznaczania przewodności cieplnej materiałów termoprzewodzących. Oprogramowanie to wykorzystywane jest na stanowisku opracowanym i skonstruowanym w Katedrze Techniki Cieplnej Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki. Stanowisko spełnia wymagania normy ASTM D5470. Z przeprowadzonych badań wynika, że umożliwia ono w obecnej formie poprawny pomiar przewodności cieplnej w zakresie do co najmniej 100 W/mK. W artykule zwięźle opisano metodę pomiaru, dla zrozumienia problemu, przy czym głównym celem jest omówienie systemu pomiarowo-sterującego oraz jego oprogramowania.
Słowa kluczowe: przewodność cieplna, norma ASTM D5470, LabVIEW, CompactRIO
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.50
Autorzy: Tadeusz Skubis , Adam Pilśniak , Anna Piaskowy
Streszczenie: W artykule opisano precyzyjny system pomiarowy do analizy jednorodności pola magnetycznego, oparty na technologii CNC (ang. Computerized Numerical Control) i wykorzystujący sondę Halla. System umożliwia dokładne mapowanie pola magnetycznego w wybranym obszarze, co pozwala na ocenę wpływu konstrukcji cewek na jakość generowanego pola. Badania potwierdzają skuteczność i precyzję systemu, szczególnie w zastosowaniach magnetostrykcyjnych, gdzie jednorodność pola jest kluczowa dla zapewnienia stabilności i precyzji układów wykonawczych.
Słowa kluczowe: skaner CNC, skaner magnetyczny, mapa pola magnetycznego, jednorodność pola magnetycznego
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.51
Autorzy: Kordian Dudzik , Marian Kampik , Michał Pecyna
Streszczenie: W artykule przedstawiono strukturę i podstawowe elementy składowe precyzyjnego wzmacniacza transkonduktancyjnego dużej mocy ze szczególnym uwzględnieniem wpływu obwodu wyjściowego na charakterystyki częstotliwościowe jego impedancji wyjściowej oraz transimpedancji. Zaprezentowano szczegóły technologiczne połączeń pomiędzy wyjściami modułów przetworników napięcia na prąd i gniazdami wyjściowymi oraz konstrukcję zespołu gniazda wyjściowego na zakresach 20 A oraz 100 A.
Słowa kluczowe: wzmacniacz transkonduktancyjny, boczniki prądowe, wzorcowanie boczników prądowych, wzorce prądu przemiennego
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.52
Autorzy: Jakub Malczyk , Marian Kampik , Damian Gonscz
Streszczenie: W artykule przedstawiono wyniki badań prototypu zasilacza impulsowego o dużej impedancji między obwodem wejściowym a wyjściowym. Układ charakteryzuje się relatywnie małą masą i gabarytami w porównaniu z układami zawierającymi baterie, akumulatory czy transformatory i cechuje go względnie mała wartość generowanych zaburzeń elektromagnetycznych oraz szumów. Rezystancja DC zmierzona między obwodem wejściowym zasilacza, przy napięciu pomiarowym 500 V jest większa od 10 TΩ, a pojemność między obwodem wejściowym i wyjściowym jest mniejsza od 13 pF i jest o około dwa rzędy niższa od pojemności występującej między obwodem wejściowym i wyjściowym komercyjnego zasilacza impulsowego, przeznaczonego do zastosowań medycznych.
Słowa kluczowe: zasilacz impulsowy, układy zasilające o małych szumach, przetwornice DC/DC, kompatybilność elektromagnetyczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.53
Autorzy: Natalia Hots , Tomasz Sosnowski , Mariusz Kastek , Tetiana Bubela , Oleksiy Mochurad
Streszczenie: W artykule zwrócono uwagę na zasadność badania warunków, w których nie jest możliwe wykrycie obiektów za pomocą analizy promieniowania podczerwonego. Opracowany został model matematyczny sygnałów pochodzących z dwóch różnych obiektów w zależności od ich temperatury, emisyjności, temperatury tła i emisyjności, a także właściwości radiacyjnych atmosfery. Należy zauważyć, że w celu uniknięcia wykrycia obiektów przez promieniowanie podczerwone, istotne jest zapewnienie związku między tymi parametrami badanych obiektów, a wartością różnicy temperatur równoważnych szumom (NETD) kamery podczerwonej wykorzystywanej w procesie pomiaru. W artykule symulowano gęstość promieniowania dla różnych wartości temperatury, współczynnika promieniowania, mocy promieniowania generowanego przez obiekty.
Słowa kluczowe: emisyjność, gęstość strumienia promieniowania, temperatura, promieniowanie podczerwone, promieniowanie tła, przepuszczalność optyczna atmosfery.
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.54
Autorzy: Beata Krupanek , Ryszard Bogacz
Streszczenie: W artykule przedstawiono najważniejsze informacje o sieci 5G oraz ich podstawowe parametry, istotne z punktu widzenia nowoczesnych systemów pomiarowych. Przedstawiono koncepcję układu pomiarowego do pomiaru tych parametrów oraz do badanie łączności 5G i jej wpływu na inne technologie transmisji bezprzewodowej takie jak Wi-Fi czy ZigBee.
Słowa kluczowe: technologia 5G, Internet Rzeczy, układ pomiarowy, sieci bezprzewodowe
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.55
Autorzy: Roman Wyżgolik , Dariusz Bismor , Paweł Kasprowski , Andrzej Klimpel
Streszczenie: W artykule przedstawiono system pomiarowy do monitorowania procesu spawania hybrydowego, który aktualnie jest opracowywany w Katedrze Pomiarów i Sterowania na Wydziale Automatyki, Elektroniki i Informatyki Politechniki Śląskiej we współpracy z Katedrą Konstrukcji Maszyn na Wydziale Mechanicznym Technologicznym.
Słowa kluczowe: spawanie hybrydowe, systemy pomiarowe, czujniki, rejestracja danych
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.04.56
Autorzy: Jacek Listwan , Kacper Pochrzęst
Streszczenie: W artykule przedstawiono analizę metody bezpośredniego sterowania polowo-zorientowanego pięciofazowym silnikiem indukcyjnym klatkowym z zastosowaniem estymatorów MRASF i MRASCC. Opisano model matematyczny 5-fazowego silnika indukcyjnego klatkowego i estymatorów MRASF i MRASCC z zastosowaniem regulatora PI i regulatora ślizgowego drugiego rzędu w członie adaptacji prędkości. Przedstawiono opis zastosowanej metody modulacji wektorowej oraz metody sterowania DFOC. Przedstawiono wyniki badań symulacyjnych analizowanej metody sterowania i dokonano analizy porównawczej otrzymanych wyników.
Słowa kluczowe: 5-fazowy silnik indukcyjny klatkowy, estymatory MRASF i MRASCC, sterowanie ślizgowe, sterowanie DFOC, napędy bezczujnikowe
Pobierz PDF