DOI: 10.15199/48.2025.05.01
Autorzy: Roman Kwiecień
Streszczenie: Technologia OPC jest standardem komunikacyjnym w komputerowych systemach automatyki przemysłowej. Jej funkcjonalność pozwala na przekazywanie informacji pomiędzy aplikacjami komputerowymi pracującymi w schemacie klient-serwer. Pierwotna koncepcja tej technologii, nazwanej jako Classic, wykorzystuje technologię COM (ang. Component Object Model) systemu Windows i jest zależna od aktualizacji tego środowiska operacyjnego. W niniejszym artykule przedstawiono wpływ pojedynczej modyfikacji technologii COM na działanie modułu komunikacyjnego pracującego jako klient technologii OPC.
Słowa kluczowe: Technologia OPC, OPC Data Access, Czas Advise, Sterownik komunikacyjny, SCADA/HMI
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.02
Autorzy: Jakub Furgał
Streszczenie: Układy izolacyjne uzwojeń transformatorów poddawane są działaniu przepięć podczas prób napięciowych oraz w warunkch pracy w sieciach elektrycznych. Przepięcia wewnętrzne w transformatorach są efektem reakcji uzwojeń na przepięcia na zaciskach wejściowych. Dla celów symulacji przepięć w transformatorach stosowane są modele uzwojeń odzwierciedlające złożoną ich budowę oraz właściwości materiałów. W artykule przedstawiono wybrany model uzwojeń transformatorów umożliwiający symulacje przepięć wewnętrznych w transformatorach przy zastosowaniu programu Electromagnetic Transients Program-Alternative Transients Program (EMTP-ATP).
Słowa kluczowe: transformer windings, modelling, internal overvoltages, simulations of overvoltages, EMTP-ATP
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.03
Autorzy: Stanisław Chudzik
Streszczenie: W artykule przedstawiono metodę wykrywania defektów w strukturze wewnętrznej i powierzchniowej garbowanej skóry naturalnej, zwłaszcza skóry licowej. Przedstawiona metoda opiera się na zastosowaniu liniowego promiennika podczerwieni do uzyskania impulsowego (w czasie) wymuszenia cieplnego i pomiarze zmian temperatur na badanej powierzchni za pomocą kamery termowizyjnej. W artykule przedstawiono wybrane wyniki uzyskane z eksperymentów. Przedstawione rozwiązanie jest częścią projektu mającego na celu opracowanie przemysłowego urządzenia do nieniszczącej oceny i wykrywania defektów w skórze naturalnej.
Słowa kluczowe: dyfuzja cieplna, skóra naturalna, aktywna termografia
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.04
Autorzy: Marek Hreczka, Wojciech Burlikowski, Marta Dudek-Burlikowsk, Janusz Hetmańczyk, Aleksandra Kolano-Burian, Roman Kolano
Streszczenie: W artykule przedstawiono wyniki prac nad wykorzystaniem materiałów miękkich w rdzeniach bezszczotkowych silników prądu stałego (PM BLDC). Na podstawie analiz komputerowych i badań laboratoryjnych wskazano źródła strat w silnikach PM BLDC oraz sposoby zmniejszenia strat przez zastosowanie materiału amorficznego (ASMM) w rdzeniu silnika oraz wirnika pakietowanego. Weryfikację laboratoryjną przeprowadzono z wykorzystaniem dwóch silników PM BLDC o prędkościach maksymalnych 8 000 obr/min i 30 000 obr/min.
Słowa kluczowe: Słowa kluczowe rozdzielaj przecinkami.
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.05
Autorzy: Tomasz Naczyński, Roman Korab, Marcin Połomski
Streszczenie: W artykule omówiono metodę prognozowania dobowego przebiegu obciążenia odbiorcy komunalno-bytowego. Opisana metoda bazuje na założeniach metody naiwnej i wykorzystuje historyczne dane dotyczące zużycia energii elektrycznej przez analizowanego odbiorcę. Zaproponowany model prognostyczny może zostać zastosowany do wyznaczenia prognozy obciążenia bazowego, wykorzystywanej przez system zarządzania energią w budynku wyposażonym w źródło fotowoltaiczne, magazyn energii i sterowane odbiorniki.
Słowa kluczowe: odbiorca komunalno-bytowy, obciążenie bazowe, krótkoterminowe prognozowanie obciążenia, metoda naiwna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.06
Autorzy: Mohd-Mawardi Saar, Nurul Nadzri, Mohd-Herwan Sulaiman, Toshihiko Kiwa
Streszczenie: Dokładna rekonstrukcja hydrodynamicznego rozkładu wielkości nanocząstek magnetycznych (MNP) jest często utrudniona przez założenia dotyczące kształtu rozkładu i zaniedbanie składników urojonych w analizie odpowiedzi magnetycznej. W tej pracy proponujemy nieuregulowaną, nieujemną metodę inwersji, która uwzględnia zarówno rzeczywiste, jak i urojone składniki odpowiedzi magnetycznej, aby poprawić rekonstrukcję rozkładu wielkości. Unikanie regularyzacji zmniejsza ryzyko nadmiernego wygładzania, zachowując drobne szczegóły rozkładu, podczas gdy ograniczenie nieujemne zapewnia fizycznie znaczące rozwiązania. Metodę zweryfikowano na podstawie złożonych odpowiedzi magnetycznych prądu przemiennego trzech dostępnych na rynku próbek MNP, zarówno wielordzeniowych, jak i jednordzeniowych, o średnicach hydrodynamicznych w zakresie od 38 nm do 130 nm. Pomiary przeprowadzono w zakresie częstotliwości od 5 do 100 kHz. Zrekonstruowane rozmiary hydrodynamiczne porównuje się z pomiarami dynamicznego rozpraszania światła (DLS), standardową techniką analizy wielkości, aby ocenić dokładność proponowanego podejścia. Nasze wyniki wykazują silną zgodność z pomiarami DLS, z maksymalnym odchyleniem wynoszącym 13,6%. Ponadto odpowiedź magnetyczna prądu przemiennego przewidywana na podstawie zrekonstruowanego rozkładu wielkości jest ściśle zgodna z danymi zmierzonymi, co podkreśla solidność i niezawodność metody.
Słowa kluczowe: rdzeń hydrodynamiczny, złożona odpowiedź magnetyczna, nieujemna inwersja, nanocząstki magnetyczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.07
Autorzy: Jakub Przydalski, Radosław Wajman
Streszczenie: Artykuł przedstawia założenia i działanie nowatorskiego algorytmu JavaScript, który pozwolił na rozwiązanie problemu zmiany nazwy klucza obiektu, z zachowaniem jego pozycji w drzewie obiektu JSON. Uzyskanie takich funkcjonalności stało się możliwe dzięki imperatywnemu podejściu pomijając wbudowane mechanizmy języka JS. Algorytm dokonuje restrukturyzacji oraz ponownego budowania struktury dokumentu unikając czasochłonnego kopiowania danych. Implementacja algorytmu umożliwiła swobodną edycję dowolnej zagnieżdżonej struktury JSON. Na jego podstawie przygotowano aplikację webową, która dzięki dodatkowej warstwie abstrakcji oferowanej w widoku graficznym umożliwia nawigowanie po wczytanej strukturze obiektu JSON, edytowanie jej kluczy oraz zmianę ich kolejności zabezpieczając przed uszkodzeniem struktury obiektu.
Słowa kluczowe: Słowniki JavaScript, JSON, aplikacja internetowa, interfejs graficzny
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.08
Autorzy: Mohamad Mohamad-Nazer, Mohamad Rahim, Noor Murad, Noor Samsuri, Aloysius Pramudita, Bambang Nugroho, Sunti Tuntrakool, Norsaidah Muhamad-Nadzir
Streszczenie: Antenna Ultra-Wideband (UWB) jest szeroko stosowana w systemach radarowych ze względu na swoją szeroką szerokość pasma i wysoką zdolność do uzyskiwania zysków z różnorodności. Jednak systemy UWB napotykają również problemy związane z zanikiem wielościeżkowym. Aby rozwiązać te problemy, wprowadzono technologię MIMO (Multiple-Input-Multiple-Output). Aby poprawić wydajność systemów MIMO, istotne jest, aby elementy w obrębie tablicy anten MIMO charakteryzowały się niską korelacją i wysoką łączną efektywnością. W artykule przedstawiono projekt i symulację drukowanej anteny UWB z dodatkową implementacją MIMO. Wyniki symulacji trzech różnych konfiguracji MIMO zostały systematycznie porównane w celu oceny ich wydajności na podstawie trzech parametrów MIMO: współczynnika korelacji obwiedni (ECC), zysku różnorodności (DG) i średniego efektywnego zysku (MEG). W tej propozycji projektu ocena wyników koncentruje się głównie na projekcie anteny UWB i analizie konfiguracji MIMO.
Słowa kluczowe: MIMO, Ultra-Szerokopasmowe (UWB), Współczynnik Korelacji Obwiedni (ECC), Zysk Różnorodności (DG) i Średni Efektywny Zysk (MEG)
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.09
Autorzy: Marian Hyla
Streszczenie: W artykule przedstawiono analizę doboru kompensatorów mocy biernej w sieci elektroenergetycznej zakładu górniczego. Doboru dokonano na podstawie pomiarów średnich 15-minutowych obciążenia jednego z transformatorów zasilających zakład. Rozpatrzono możliwość wykorzystania baterii kondensatorów oraz niedociążonych silników synchronicznych dużej mocy napędu wentylatorów. Zaprezentowano pomiary wykonane przed wdrożeniem i po wdrożeniu systemu automatycznej kompensacji mocy biernej.
Słowa kluczowe: kompensacja mocy biernej, automatyczna regulacja, silnik synchroniczny
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.10
Autorzy: Szymon Brzeziński, Krzysztof Stebel
Streszczenie: W artykule przedstawiono podejście do autostrojenia regulatora PI z wykorzystaniem algorytmu Q-Learning. Nastawy uzyskane dzięki Q-Learning są testowane poprzez symulację na zweryfikowanym modelu matematycznym rzeczywistego elektrycznego podgrzewacza wody zaimplementowanego w LabView i porównane z konwencjonalnymi metodami strojenia regulatora PI.
Słowa kluczowe: Q-learning, uczenie ze wzmocnieniem, sterowanie procesami, regulator PI
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.11
Autorzy: Paweł Pijarski, Piotr Kacejko, Adrian Belowski
Streszczenie: Przyłączanie źródeł do sieci wysokiego napięcia wymaga sporządzenia ekspertyz ich wpływu na system elektroenergetyczny. Wymagania określone w zakresie i warunkach wykonania ekspertyz, duża liczba istniejących oraz planowanych instalacji OZE, a także aktualna sytuacja sieciowa, przyczyniają się do coraz większej liczby odmów wydania warunków przyłączenia i zawarcia w tym zakresie umów. W artykule przedstawiono wpływ dokładności obliczeń i przyjmowanych wartości progowych wpływu źródeł na przepływy prądów w gałęziach oraz wynikające z nich zmiany zwisów i temperatury przewodów. Zaproponowano modyfikacje istniejących kryteriów przyłączania.
Słowa kluczowe: obciążalność termiczna, odnawialne źródła energii, ekspertyzy przyłączeniowe, napowietrzne linie energetyczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.12
Autorzy: Tarana Nurubeyli, Zulfuqar Nurubayli, Elbrus Ahmedov, Ismayil Ismayilov
Streszczenie: Niniejsze badanie przedstawia analizę porównawczą dwóch metod wykrywania wyładowań niezupełnych (PD) – wykorzystujących przekładniki prądowe wysokiej częstotliwości (RFCT) oraz cewki Rogowskiego (RC) – w monitorowaniu wirującego sprzętu wysokiego napięcia w warunkach przemysłowych. Ponieważ niezawodność systemów energetycznych zależy od precyzyjnego monitorowania stanu technicznego, badanie ocenia wydajność techniczną, czułość oraz praktyczną przydatność tych sensorów w realnych warunkach eksploatacyjnych, uwzględniając zakłócenia elektromagnetyczne. Przebadano ponad 100 silników i generatorów wysokiego napięcia, tradycyjnie monitorowanych za pomocą RC, które wykazywały znaczne odchylenia sygnałów spowodowane zewnętrznym szumem radarowym. W przeciwieństwie do nich, RFCT wykazały wyższą dokładność, rejestrując sygnały PD o niskiej amplitudzie (np. 249,12 mV szczytowo na Kanale A wobec 92,60 mV dla RC) przy minimalnym wpływie szumów (33,41 mV vs. 253,17 mV dla RC). Analiza fazowo-rozdzielczych wyładowań niezupełnych (PRPD) dodatkowo potwierdziła klarowność sygnałów PD wykrywanych przez RFCT, zwiększając wiarygodność diagnostyczną. Kluczowe zalety RFCT obejmują wysoką czułość, odporność na zakłócenia zewnętrzne oraz konstrukcję z rozdzielanym rdzeniem umożliwiającą bezinwazyjny montaż. Badanie dowodzi, że RFCT przewyższają RC w krytycznych warunkach, oferując przełomowe podejście do konserwacji zapobiegawczej poprzez wczesne wykrywanie usterek, redukcję przestojów i poprawę bezpieczeństwa operacyjnego. Wyniki wskazują na RFCT jako preferowany standard w systemach monitorowania PD, przyczyniając się do rozwoju odpornych infrastruktur energetycznych.
Słowa kluczowe: Wyładowania niezupełne (WN), Przekładnik prądowy wysokiej częstotliwości (RFCT), Cewka Rogowskiego (RC), Analiza porównawcza, Sprzęt wysokonapięciowy
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.13
Autorzy: Antoni Sawicki
Streszczenie: Podano praktyczne uzasadnienie badań zmierzających do tworzenia modeli matematycznych łuku o zmiennej długości kolumny plazmowej. Opracowano model z promieniem geometrycznym łuku jako zmienną stanu umożliwiający uwzględnienie dynamiki zmian długości kolumny. Badania symulacyjne potwierdziły użyteczność takiego modelu matematycznego.
Słowa kluczowe: łuk elektryczny, model matematyczny, promień łuku zmienną stanu, zmienna długość łuku
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.14
Autorzy: Lukas Veg, Michał Jeleń, Anton Rassolkin, Mariusz Stępień, Marcin Zygmanowski
Streszczenie: Niniejszy artykuł porusza rosnące globalne znaczenie ochrony środowiska w różnych sektorach, szczególnie w edukacji związanej z inżynierią elektryczną, elektroniką, mechatroniką i automatyką. Podkreśla potrzebę przekwalifikowania osób przechodzących z przemysłu ciężkiego do sektorów zaawansowanych technologicznie, które koncentrują się na zrównoważonych ekologicznie technologiach. Artykuł omawia międzynarodową inicjatywę Partnerstwa Strategicznego w ramach programu Erasmus+, której celem jest stworzenie platformy kursów przekwalifikowujących dla takich osób. Przedstawione są kluczowe cele i rezultaty projektu, a także szerszy wpływ tej inicjatywy edukacyjnej na świadomość ekologiczną.
Słowa kluczowe: świadomość ochrony środowiska, kursy przekwalifikujące, edukacja inżynierska, przemysł zaawansowanych technologii
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.15
Autorzy: V. Krishnamoorthy, S. Logeswari, S. Sivanantham, V. Akshaya, K. Ganagavalli, V. Mohanraj
Streszczenie: Jaskra, która jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do nieodwracalnej ślepoty na całym świecie, dotyka milionów ludzi każdego roku. Aby zapobiec utracie wzroku, kluczowe znaczenie ma wczesne wykrycie poprzez precyzyjną diagnozę. W tej pracy oferujemy hybrydowe podejście do głębokiego uczenia się do przewidywania jaskry, które łączy podejścia do uczenia zespołowego z konwolucyjnymi sieciami neuronowymi (CNN). Metoda łączy w sobie wykorzystanie MobileNet V2 i ResNet-18 do klasyfikacji z ulepszonym modelem U-Net, który obejmuje szczątkowe połączenia i mechanizmy uwagi do segmentacji obrazu. Aby zwiększyć dokładność predykcji, nasz system hybrydowy wykorzystuje zalety zarówno segmentacji tarczy optycznej, jak i klasyfikatorów opartych na CNN. Aby utrzymać wydajność obliczeniową i zgodność z wymogami prywatności danych, model jest optymalizowany dzięki zastosowaniu zaawansowanych technik, takich jak AdamW, cykliczne harmonogramy szybkości uczenia się i stochastyczne uśrednianie wag. Tutaj przeanalizowaliśmy różne wskaźniki wydajności, takie jak dokładność, czułość, swoistość, współczynnik kostki, indeks Jaccarda, wynik F1 dla metod konwencjonalnych i architektura Res-U-Net (Improved U-Net). W tym przypadku architektura Res-U-Net (Improved U-Net) osiąga dokładność 0,93 przy 80% danych treningowych. Hybrydowe podejście do głębokiego uczenia się do przewidywania jaskry, które łączy podejścia do uczenia zespołowego z konwolucyjnymi sieciami neuronowymi (CNN).
Słowa kluczowe: Przewidywanie jaskry, konwolucyjne sieci neuronowe (CNN), segmentacja obrazu, model U-Net, techniki uczenia zespołowego
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.16
Autorzy: Jakub Furgał
Streszczenie: Układy izolacyjne napowietrznych linii przesyłowych i urządzeń stacji elektroenergetycznych poddawane są działaniu przepięć o dużych wartościach podczas wyładowań piorunowych. Przepięcia piorunowe w liniach napowietrznych i rozdzielniach są efektem zjawisk propagacji fal napięciowych generowanych podczas oddziaływania prądów piorunowych. Dla celów symulacji przepięć piorunowych w liniach napowietrznych stosowane są odpowiednie modele linii i urządzeń elektroenergetycznych oraz modele prądów wyładowań piorunowych. W artykule przedstawiono symulacje przepięć piorunowych w wybranym fragmencie układu przesyłowego 220 kV wykonane w programie Electromagnetic Transients Program/Alternative Transients Program (EMTP/ATP).
Słowa kluczowe: elektroenergetyczne układy przesyłowe, modelowanie, przepięcia piorunowe, symulacje, EMTP/ATP
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.17
Autorzy: Milan Smetana, Daniela Gombarska, Martin Durco
Streszczenie: Ostra awaria mechaniczna wypukło-wklęsłych sztucznych zastawek serca Björk-Shiley spowodowała śmierć tysięcy pacjentów w ciągu ostatnich dziesięcioleci. Niniejszy artykuł koncentruje się na kwestii zbadania niejednorodności, których obecność powoduje postępującą dysfunkcję zastawki serca i ostateczną śmierć pacjenta. Przedstawiono wyniki badania radiologicznego i późniejszych metod rekonstrukcyjnych, opartych na skanowaniu cyfrowym i tomografii komputerowej, w celu wykrycia defektów artefaktów w serii sztucznie wytworzonych implantów zastawek serca.
Słowa kluczowe: biomateriał, uszkodzenie implantu, metody radiograficzne, przetwarzanie obrazu
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.18
Autorzy: Viktor Trokhaniak, Stanislav Kovalchuk, Mykola Zablodskiy, Viktor Kaplun, Svitlana Makarevych
Streszczenie: Rosnąca potrzeba zapewnienia żywotności wysp energetycznych społeczności terytorialnych wymaga opracowania skutecznych metod krótkoterminowego prognozowania zapotrzebowania na energię. Problem ten staje się szczególnie istotny w kontekście działań wojennych i niestabilnej sytuacji energetycznej. Artykuł poświęcony jest opracowaniu modelu sieci neuronowej do krótkoterminowego prognozowania zapotrzebowania na energię wysp terytorialnych społeczności przy skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła. W badaniach wykorzystano architekturę pamięci długoterminowej, rekurencyjną sieć neuronową do zarządzania sekwencyjnymi danymi z zależnością czasową. Model jest trenowany przy użyciu historii danych i zintegrowany z automatycznym systemem sterowania. Uzyskane wyniki wskazują na wysoką dokładność prognozowania przy użyciu modelu pamięci długoterminowej. Średnie bezwzględne odchylenie prognozy wynosi około 2,2%, R2 około 95%, a odchylenie średniej kwadratowej (RMS) wynosi 0,0008. Model ten jest lepszy pod względem wydajności dla modeli regresji wektorów nośnych (SVR) i losowej regresji liniowej (Prophet). Wdrożenie krótkoterminowego modelu prognozowania zapotrzebowania na energię w zautomatyzowanych systemach sterowania wysp energetycznych o skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła pozwala na zbieranie danych historycznych i prognozowanie zużycia w czasie rzeczywistym. Przyczynia się to do szybkiej koordynacji wytwarzania odnawialnych źródeł energii (OZE), kształtowania bilansu systemu energetycznego w skojarzonej produkcji, dostosowania harmonogramu obciążenia, redukcji przepływów z sieci zewnętrznej i optymalizacji kosztów energii.
Słowa kluczowe: Forecasting energy demand, smart grid, deep learning, energy island
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.19
Autorzy: Natalia Piegat, Wojciech Kijaszek, Sergiusz Patela, Artur Wymysłowski
Streszczenie: Dokładne pomiary grubości cienkich warstw dielektrycznych mają kluczowe znaczenie dla różnych zastosowań w przemyśle półprzewodnikowym. W pracy zbadano wpływ różnych typów danych elipsometrycznych na dokładność predykcji grubości SiO2 przy zastosowaniu różnych algorytmów uczenia maszynowego. Porównano wydajność algorytmów, takich jak drzewo decyzyjne, k-najbliższych sąsiadów i losowy las decyzyjny, po przeszkoleniu na różnych typach danych elipsometrycznych. Algorytmy zostały wytrenowane na zestawach danych dla warstw SiO2 o grubości od 1 do 50 nanometrów. Dokładność wytrenowanych algorytmów została zweryfikowana na wynikach pomiarów przygotowanych struktur testowych SiO2/Si. Analiza wyników eksperymentu wykazała, że wybór danych elipsometrycznych znacząco wpływa na dokładność przewidywania badanych algorytmów.
Słowa kluczowe: elipsometria spektroskopowa, uczenie maszynowe, drzewo decyzyjne, k-najbliższych sąsiadów, losowy las decyzyjny
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.20
Autorzy: Bouziane Ghoual, Benyssaad Yssaad, Youssouf Meddahi, Bouziane Meliani
Streszczenie: W niniejszym badaniu proponujemy ramy porównawcze mające na celu zwiększenie precyzji śledzenia trajektorii dronów w warunkach zaburzeń wiatru poprzez zastosowanie dwóch strategii sterowania Backstepping wspomaganych optymalizacją. W szczególności przedstawiamy dwa algorytmy: pierwszy integruje Grey Wolf Optimizer (GWO) z kontrolą Backstepping, a drugi łączy Pelican Optimization Algorithm (POA) z kontrolą Backstepping. Standardowy model kontroli Backstepping również został oceniony jako punkt odniesienia. Poprzez systematyczne porównanie wydajności śledzenia dla wszystkich trzech kontrolerów – standardowego Backstepping, GWO-Backstepping i POA-Backstepping – wykazujemy, że POA-Backstepping zapewnia lepszą stabilność i dokładność trajektorii, szczególnie w odpowiedzi na zaburzenia wiatru. Algorytm POA-Backstepping wykazuje zwiększoną adaptacyjność, z istotnie zmniejszonymi błędami śledzenia i bardziej płynnymi sygnałami sterowania, co czyni go wysoce efektywnym rozwiązaniem w utrzymaniu precyzji w trudnych warunkach środowiskowych. Badanie to podkreśla potencjał POA w optymalizacji systemów sterowania dronami, zapewniając niezawodną i solidną wydajność w dynamicznych i nieprzewidywalnych warunkach.
Słowa kluczowe: śledzenie trajektorii, sterowanie backstepping, algorytmy optymalizacji, zaburzenia wiatru
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.21
Autorzy: A. Ahmad-Abas, Mohammad Ab-Rahman, M. Wahab, Norhidayah Ahmad
Streszczenie: W tym badaniu zbadano zastosowanie czujników z siatką Bragga z włókna polimerowego (P-FBG) do wykrywania temperatury otoczenia, koncentrując się na efekcie współczynnika załamania światła w różnych polimerach, w szczególności w polimetakrylanie metylu (PMMA), polifluorku winylidenu (PVDF) i poliimidzie (PI). Poprzez symulacje przeprowadzone w sieci Fibre to the Home przy użyciu oprogramowania Optisystem 21.0, zestawiono i oceniono reakcję mocy odbitej każdego polimeru na zmiany temperatury. Odkrycia pokazują, że PMMA wykazuje silniejszą i liniowo proporcjonalną reakcję termooptyczną na zmiany temperatury w porównaniu z nieliniowymi reakcjami PVDF i PI. Ta cecha sprawia, że PMMA jest najskuteczniejszym materiałem do zastosowań P-FBG wrażliwych na temperaturę, oferującym zwiększoną czułość i dokładność wykrywania temperatury dzięki przewidywalnemu zachowaniu termooptycznemu. W związku z tym PMMA wyróżnia się jako preferowany polimer do czujników P-FBG w sieciach FTTH.
Słowa kluczowe: Wykrywanie temperatury, polimer, siatka Bragga z włókna, Optisystem
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.22
Autorzy: Tomasz Trawiński, Damian Błaszczok
Streszczenie: W pracy przedstawiono problematykę związaną z jakością energii elektrycznej z szczególnym naciskiem na gospodarkę mocą bierną. Zaprezentowano przebiegi parametrów sieciowych dla obiektu pomiarowego w którym występowały problemy jakościowe z pobieraną energią elektryczną. Przeprowadzono analizę oraz dobór sposobu kompensacji mocy biernej z dostępnych na rynku rozwiązań.
Słowa kluczowe: jakość energii elektrycznej, moc bierne pojemnościowa, kompensacja SVG
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.23
Autorzy: Waldemar Dołęga, Wojciech Folkman
Streszczenie: W artykule przedstawiono przegląd i analizę ryzyka inwestycji sieciowych w kontekście planowania rozwoju infrastruktury sieciowej. Przedstawiono problematykę planowania rozwoju infrastruktury sieciowej. Omówiono podstawowe rodzaje ryzyk związanych z inwestycjami w obszarze infrastruktury sieciowej. Obejmują one ryzyka: techniczne (budowa infrastruktury technicznej, eksploatacja); ekonomiczne (zarządzania i działalności operacyjnej, rynkowe, finansowe) oraz pozostałe związane z otoczeniem przedsięwzięcia. Określono miary bezpośredniego lub pośredniego sposobu uwzględniania ryzyka, które mogą być zastosowane w procesie planowania rozwoju infrastruktury sieciowej do oceny ryzyka inwestycji sieciowej.
Słowa kluczowe: infrastruktura sieciowa, rozwój, planowanie, ryzyko inwestycji
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.24
Autorzy: Łukasz Gorgolewski
Streszczenie: W artykule przedstawiono obowiązujące regulacje prawne oraz dobre praktyki wynikające z zasad wiedzy technicznej dotyczące projektu i indywidualnej dokumentacji technicznej urządzenia przeciwpożarowego na przykładzie przeciwpożarowego wyłącznika prądu.
Słowa kluczowe: projekt urządzenia przeciwpożarowego, indywidualna dokumentacja techniczna, przeciwpożarowy wyłącznik prądu
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.25
Autorzy: Zbigniew Lubośny
Streszczenie: Transformacja sektora wytwarzania energii elektrycznej w kraju (jak i na świecie) potencjalnie prowadzi do zmiany struktury oraz funkcjonalności sieci elektroenergetycznych. Artykuł koncentruje się na przedstawieniu potencjalnego kierunku rozwoju krajowej sieci elektroenergetycznej przesyłowej i sieci dystrybucyjnych w horyzoncie czasowym do roku 2050+.
Słowa kluczowe: sieci elektroenergetyczne, odnawialne źródła energii, zarządzanie energią, elektroenergetyczne sieci rozdzielcze
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.26
Autorzy: Konrad Seklecki, Leszek Litzbarsk , Marek Olesz, Emanuel Gifuni, Grzegorz Redlarski, Jacek Grochowski
Streszczenie: Artykuł opisuje zalecenia związane z optymalnym doborem falowników do mikroinstalacji PV. Przedstawiono w nim różne rodzaje falowników stosowanych w instalacjach PV w zależności od ich typu i mocy. Niezależnie od przypadku należy zwrócić uwagę na maksymalne napięcie i natężenie prądu wejściowego danego urządzenia. Ważna jest odpowiednia jakość wykonania falownika oraz jego zgodność z obowiązującymi przepisami, o czym świadczą odpowiednie certyfikaty. Niedowymiarowanie mocy falownika w stosunku do szczytowej mocy instalacji PV skutkuje jego wydajniejszą pracą. Na podstawie analizy rzeczywistych przykładów mikroinstalacji PV stwierdzono, że w wielu przypadkach występuje problem z doborem odpowiednich falowników.
Słowa kluczowe: instalacja fotowoltaiczna, panele fotowoltaiczne, falownik PV, optymalny dobór falownika, równowaga systemu
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.27
Autorzy: Tomasz Nowak
Streszczenie: Artykuł przedstawia doświadczenia z eksploatacji wraz z ekonomiczną oceną pracy rzeczywistej mikroinstalacji fotowoltaicznej.
Słowa kluczowe: eksploatacja, różne zagadnienia, zysk elektroenergetyczny, ekonomiczny
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.28
Autorzy: Waldemar Dołęga
Streszczenie: W artykule przedstawiono problematykę dotyczącą transformacji krajowej sieci dystrybucyjnej. Przedstawiono charakterystykę krajowej sieci dystrybucyjnej. Omówiono proces transformacji energetycznej w obszarze sieci dystrybucyjnych. Przedstawiono wyzwania dotyczące krajowej sieci dystrybucyjnej. Omówiono działania inwestycyjne operatorów systemów dystrybucyjnych w obszarze krajowej sieci dystrybucyjnej i korzyści z nich wynikające. Przedstawiono zagrożenia dla procesu transformacji krajowej sieci dystrybucyjnej. Przedstawiono wnioski dotyczące efektywnej transformacji krajowej sieci dystrybucyjnej w kontekście koniecznych działań inwestycyjnych operatorów systemów dystrybucyjnych.
Słowa kluczowe: sieć dystrybucyjna, transformacja, inwestycje
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.29
Autorzy: Konrad Sekleck , Kamil Balcerek, Marek Olesz, Kornel Borowski, Leszek Litzbarski
Streszczenie: Artykuł opisuje kluczowe aspekty rozwoju punktów ładowania pojazdów elektrycznych w garażach podziemnych budynków wielorodzinnych w Polsce. Przedstawia analizę aktualnych przepisów prawnych. W kwestiach prawnych oprócz zaprezentowania niezbędnych kroków zalecamy kontakt z prawnikiem. Prezentujemy również wyniki pomiarów obciążeń ładowarek samochodowych.
Słowa kluczowe: punkty ładowania, pojazdy elektryczne, jakość energii elektrycznej, budynki wielorodzinne, obiekty związane z odnawialnymi źródłami energii
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.30
Autorzy: Stanisław Czapp, Kornel Borowski
Streszczenie: W instalacjach niskiego napięcia przeznaczonych do ładowania pojazdów elektrycznych obowiązkowe jest stosowanie zabezpieczeń różnicowoprądowych. W instalacjach tych istnieje jednak ryzyko pojawienia się w prądzie ziemnozwarciowym stosunkowo dużej wartości składowej stałej, która negatywnie wpływa na próg zadziałania powszechnie instalowanych wyłączników różnicowoprądowych. Konieczny jest więc dobór zabezpieczenia zdolnego do wykrywania tej składowej, np. zabezpieczenia różnicowoprądowego typu RDC-DD. W artykule przedstawiono wyniki badań działania takich zabezpieczeń przy prądzie różnicowym sinusoidalnym o częstotliwości 50 Hz oraz przy prądzie różnicowym jednokierunkowym.
Słowa kluczowe: ładowanie pojazdów elektrycznych, ochrona przeciwporażeniowa, zabezpieczenia różnicowoprądowe, RDC-DD
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.31
Autorzy: Marek Olesz, Leszek Litzbarski, Bolesław Barszcz, Kamil Kędzierski, Bartłomiej Andrzejewski
Streszczenie: Artykuł opisuje zastosowanie mikroskopii konfokalnej i spektroskopii Ramana w diagnostyce wysokonapięciowych kabli energetycznych. Zagadnienie to zostało przedstawione na przykładzie awarii, która nastąpiła w trakcie rozruchu linii kablowej 110 kV. Pozytywne rezultaty prób przeprowadzonych przez producenta kabla oraz w trakcie odbiorów linii wskazywały na dobre parametry izolacji kabla. Badania materiałowe wykluczyły obecność wad ukrytych kabla. W badanej próbce zaobserwowano znaczną erozję żyły roboczej powstałą na skutek oddziaływania prądu zwarciowego. Głębokość erozji pozwoliła na oszacowanie natężenia prądu zwarciowego oraz czasu palenia się łuku elektrycznego. W oparciu o powyższe przesłanki ustalono, że kabel uległ uszkodzeniu na skutek ingerencji zewnętrznej (sabotażu).
Słowa kluczowe: diagnostyka kabli, badania materiałowe, linie kablowe WN, spektroskopia Ramana, mikroskopia konfokalna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.32
Autorzy: Marek Olesz, Mikołaj Nowak, Leszek Litzbarski, Paweł Szwarczewski
Streszczenie: Na podstawie zaimplementowanego modelu przęsła z innowacyjnym słupem PLN111 T dokonano szeregu symulacji rozkładu pola elektrycznego w przestrzeni obliczeniowej. Jako wartość definiującą narażenie na oddziaływanie pola obrano wartość skuteczną definiowaną za okres napięcia sieciowego (20 ms). Dla pola elektrycznego o częstotliwości 50 Hz wyznaczono wartość maksymalną wartości natężenia pola elektrycznego w obszarze przyziemnym na poziomie 2720 V/m – wartość występująca w obszarze największego zwisu linii dla odległości przewody od ziemi 5,85 m. W obszarze przysłupowym wartość pola elektrycznego nie przekracza 380 V/m. Lokalne wzrosty natężenia pola elektrycznego przy konstrukcji słupa związane są z występowaniem ostrych krawędzi konstrukcji stalowej, jednak nie powodują wzrostu wartości pola ponad wartość dopuszczalną. W bliskim otoczeniu anteny dookólnej wartość natężenia pola elektrycznego nie przekracza 2400 V/m. W odległości około 250 mm od anteny wartość ta zmniejsza się poniżej 200 V/m. Obliczone wartości natężenia pola elektrycznego w obu przypadkach - zarówno wokół anteny jak i na wysokości 2 m nad ziemią, w miejscu dowolnym na obszarze przęsła i pasa służebności są niższe od wartości dopuszczalnej długotrwale, która wynosi 10 kV/m.
Słowa kluczowe: linie napowietrzne WN, rozkład pola elektrycznego, układy łączności
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.33
Autorzy: Izabela Prażuch
Streszczenie: Globalna energetyka, zwłaszcza w krajach Europy znajduje się̨ na progu radykalnej transformacji. Wymogi unijne mające na celu zminimalizowanie negatywnego oddziaływania zarówno na sieć elektroenergetyczną jak i środowisko oraz dofinansowania powodują̨, że instalacje fotowoltaiczne cieszą̨ się̨ nieustannym zainteresowaniem. Ze względu na rozwój oraz popularność technologii, koszt paneli maleje. W obliczu rosnących kosztów energii dla odbiorcy indywidualnego, jest to główna zachęta do inwestowania w tego typu źródła. Ponadto nie wymagają̨ one stałego nadzoru, a koszty eksploatacji nie są wysokie. Dla sprawnej i efektywnej pracy indywidualnych instalacji fotowoltaicznych, przyjęty sposób rozliczeń jest zatem nadrzędnym aspektem wpływającym na zainteresowanie inwestycją w tego typu źródła. Zadaniem uwarunkowań formalno-prawnych jest stymulowanie działań mikro inwestorów.
Słowa kluczowe: mikroinstalacje fotowoltaiczne, efektywność teczniczno-ekonomiczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.34
Autorzy: Michał Urbański, Kinga Wójcicka, Karol Bolek, Paweł Wójcicki, Maksymilian Białas
Streszczenie: W pracy pokazano przykład zastosowania teorii zbiorów rozmytych do wyliczenia niepewności rozmytej w pomiarze zmiennego pola magnetycznego w układzie wykorzystującym czujnik indukcyjny.
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.35
Autorzy: Michał Borecki, Jan Sroka
Streszczenie: Sondy prądowe przeznaczone do pomiarów w dziedzinie czasu wyposażone są w integratory. Niedoskonałość integratora rze-czywistego jest źródłem błędu systematycznego, typu B. Błąd ten w przypadku integratora pasywnego zależy od stałej czasowej RC integratora. W artykule zaprezentowano obliczenie tej stałe czasowej ze współczynnika opadania, dostępnego w danych katalogowych cęgów. Umożliwiło to obliczenie błędu, którym można skorygować pomiar impulsu prądu. Powyższą metodę zastosowano do pomiarów impulsu prądu udarowego o parametrach 8/20 μs przy użyciu trzech różnych typów sondy prądowej Pearsona. Korekta mierzonego prądu systematycznym błędem rzeczy-wistego układu całkującego, umożliwia zmniejszenie bilansu niepewności pomiarowej.
Słowa kluczowe: sonda prądowa, stała czasowa, czułość sondy, współczynnik opadania, błąd systematyczny
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.36
Autorzy: Zbigniew Omiotek
Streszczenie: W badaniach, do wykrywania niebezpiecznych obiektów wykorzystano sieć Faster R‑‑ CNN z różnymi sieciami szkieletowymi. Naj-lepsze wyniki uzyskano dla sieci szkieletowej ResNet152. Wartość mAP wyniosła 85%, natomiast poziom AP wahał się od 80% do 91%, w za-leżności od wykrywanego obiektu. Średnia prędkość wykrywania w czasie rzeczywistym wynosiła od 11 do 13 FPS. Zarówno dokładność, jak i szybkość modelu pozwalają rekomendować go do wykorzystania w systemach monitorowania bezpieczeństwa publicznego, mających na celu wykrywanie potencjalnie niebezpiecznych obiektów.
Słowa kluczowe: wykrywanie obiektów, Faster R‑CNN, uczenie głębokie, bezpieczeństwo publiczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.37
Autorzy: Brahim Cherouati, Youcef Fekir, Mohamed Senouci
Streszczenie: Identyfikacja dialektu algierskiego jest specyficzną dziedziną przetwarzania języka naturalnego (NLP) mającą na celu automatyczne przewidywanie dialektu algierskiego danego tekstu. W tym artykule przedstawiamy różne metody identyfikacji dialektu Algieru w oparciu o NLP, uczenie maszynowe i metody głębokiego uczenia się. Wyniki pokazują, że algorytm pamięci długo‑krótkoterminowej (LSTM) osiąga 97% czułości w odróżnianiu dialektu Algieru od współczesnego standardowego języka arabskiego (MSA) i średnio 94% czułości w odróżnianiu tego dialektu od wszystkich innych dialektów przedstawionych w badanym zbiorze danych.
Słowa kluczowe: dialekt algierski, NLP, uczenie maszynowe, uczenie głębokie
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.38
Autorzy: Maciej Chojowski
Streszczenie: Artykuł ten proponuje inny współczynnik produktu pasma i czasu narastania dla szybkiego pomiaru napięcia transientnego. Artykuł nie koncentruje się na metodzie pomiaru prądu, ale na ogólnych wymaganiach dotyczących pomiarów wysokoczęstotliwościowych w elektronice mocy. Teoretyczny sygnał napięciowy prostokątny został wygenerowany przy użyciu szeregów Fouriera w celu określenia związku między czasem narastania a pasmem. Artykuł przedstawia analityczne rozważania dotyczące proponowanej metody. Oprócz wymogu pomiaru nachylenia, opis‑ano również efekt dzwonienia w celu wydobycia częstotliwości w uproszczonym obwodzie półmostkowym podczas testu podwójnego impulsu. Pasmo oscyloskopu i sondy napięciowej zostało obliczone dla różnych typów układów i porównane. Artykuł podkreśla problem niedopasowania między pasmem oscyloskopu a sondy oraz eksperymentalnie potwierdza wymagania dotyczące pasma dla komercyjnego tranzystora GaN. Ogól‑nie rzecz biorąc, artykuł zawiera kompleksową analizę związku między pasmem a czasem narastania dla pomiaru szybkich transjentowych napięć, w tym rozważania teoretyczne, walidacje eksperymentalne oraz dyskusje na temat potencjalnych problemów, takich jak niedopasowanie pasma.
Słowa kluczowe: pasmo, pomiary wysokiej prędkości, pomiary wysokiej prędkości
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.39
Autorzy: Azdiana Yusop, Muhamad Mawaridy, Noor Sulaiman, Khairun Khamil
Streszczenie: Projekt ten odnosi się do znaczącego wyzwania, jakie stanowi znaczna ilość ciepła odpadowego generowanego podczas pracy wysokotężnych diod LED. Aby rozwiązać ten problem, projekt proponuje nowatorskie rozwiązanie polegające na wykorzystaniu generatora ter‑moelektrycznego (TEG) oraz wymiennika ciepła do przekształcenia ciepła odpadowego w użyteczną energię. Poprzez strategiczne umiejscowie‑nie wysokotężnej diody LED na TEG z towarzyszącym radiatorem dla efektywnego odprowadzania ciepła, system ma na celu zwiększenie ogól‑nej produktywności energetycznej przy jednoczesnym łagodzeniu wpływu na środowisko. Włączenie kondensatorów do stabilizacji napięcia i przechowywania energii, w połączeniu z przetwornicą zwiększającą napięcie wyjściowe TEG do 5V, jest zgodne z wybranym czujnikiem tempera‑tury DS18B20, co podkreśla efektywność energetyczną. Analiza projektu ujawnia znaczny wzrost generacji energii poprzez kaskadowe połączenie pięciu TEG w szereg, co skutkuje wyjątkowym wzrostem o 236,20% w porównaniu do pojedynczego TEG. Dodatkowo, analiza naładowania napięcia kondensatora wskazuje na znaczący wzrost o 59,91% dla kondensatora 2,5V 10F w porównaniu do kondensatora 2,7V 50F przy 6-minu‑towym czasie trwania. Odkrycia te podkreślają skuteczność projektu w rozwiązywaniu problemów związanych z ciepłem odpadowym oraz w postępie w odzyskiwaniu energii z systemów LED o dużej mocy.
Słowa kluczowe: Słowa kluczowe rozdzielaj przecinkami.
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.40
Autorzy: Krzysztof Skrzypczyk, Damian Bereska
Streszczenie: W pracy przedstawiono użycie matrycy znaczników RFID do wyznaczenia położenia i orientacji przestrzennej obiektów w po-mieszczeniach w sytuacji, gdy nie jest możliwe użycie innych dostępnych technologii. Zaproponowano oraz przedyskutowano dobór konfiguracji przestrzennej czytników RFID zapewniającej jak najdokładniejszą estymatę pozycji i orientacji śledzonego obiektu. Zbadano wrażliwość metody wyznaczania lokalizacji i orientacji na uszkodzenia elementów matrycy. Przedstawione podejście zweryfikowano za pomocą symulacji, których re-prezentatywne przykłady pokazano w pracy.
Słowa kluczowe: RFID, robot mobilny, fuzja danych, lokalizacja wewnątrz pomieszczeń
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.41
Autorzy: Marek Kuchta, Jacek Jakubowski, Roman Kubacki, Rafał Białek, Piotr Paziewski
Streszczenie: W artykule przedstawiono szerokopasmowy miernik PM‑‑ HPM1, impulsowych pól elektromagnetycznych o bardzo dużym zakresie dynamicznym pomiarów. Urządzenie przeznaczone jest do wykonywania pomiarów laboratoryjnych oraz polowych w zakresie częstotliwości 10 MHz – 12 GHz, oraz o czasach trwania od kilku nanosekund do kilkuset mikrosekund. Zakres mierzonych natężeń pól EM obejmuje przedział od 5 V/m do 500 kV/m.
Słowa kluczowe: metoda pomiaru, pole impulsowe, narzędzia pomiarowe
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.42
Autorzy: Jacek Korytkowski, Kazimierz Mikołajuk, Krzysztof Siwek, Andrzej Toboła
Streszczenie: Praca zawiera analizę i metody szacowania prądów zwarciowych w systemach elektroenergetycznych. Przedstawiono wyniki anali‑tyczne i numeryczne obliczeń dwóch składowych prądu zwarciowego – składowej ustalonej i składowej przejściowej. Opisano metodę oszacowania składowej ustalonej prądu zwarcia za pomocą sygnałów generowanych przez kompensatory statyczne.
Słowa kluczowe: zwarcia w systemach elektroenergetycznych, estymacja prądu zwarcia, kompensatory statyczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.43
Autorzy: Mohd Muhammad-Ridzuan, Nur Roslan, Ahmad Mohd-Zain, Ruhaizad Ishak
Streszczenie: Organ nadzoru energii dokonuje okresowo przeglądu wymagań wobec operatorów sieci przesyłowych w celu zapewnienia użytkownikom bardziej niezawodnych usług w zakresie dostaw energii. Niespełnienie powyższych wymogów może powodować naliczanie kar finansowych operatorom sieci. Celem niniejszego badania jest ocena funkcjonowania całej sieci i możliwości nakładania kar poprzez wprowadzenie wymagań kontroli energii dla każdego obciążenia. Poprzez taką ocenę można zidentyfikować najlepiej i najgorzej obsługiwanych użytkowników (klientów). Przedstawiono tu ulepszoną metodologię, która pozwala na obliczenie prawdopodobieństwo nałożenia kary finansowej na podstawie liczby wyłączeń prądu i czasów przywrócenia dostaw energii, przekraczających limity ustalone w Gwarantowanym Limicie Standardowym (GSL). Podejście do niezawodności metody symulacji Monte‑Carlo, opartej na kontroli, wykorzystuje się w celu bezpośredniej oceny ewentualnego możliwego nałożenia kary poprzez analizę możliwej funkcji przesyłowej w zakresie przerw z zasilaniu oraz czasu trwania przypadków wyłączenia prądu, które przekraczają ustalone limity GSL. Standardy GSL są realizowane aby ochronić użytkowników przed wydłużonymi przerwami w dostawie energii. Proponowana metodyka stosowana jest wobec różnych scenariuszy, identyfikując krytyczne WSC i demonstrując usprawnienia w funkcjonowaniu sieci energetycznej, oraz możliwości nakładania kar finansowych, poprzez włączenie generowania przesyłu do sieci systemu energetycznego. W rezultacie powstaje możliwość włączenia lokalizacji i funkcjonowania przesyłu do WSC przed i po zainstalowaniu urządzeń przesyłowych, a także uzyskania obrazu działania całej sieci.
Słowa kluczowe: Słowa kluczowe rozdzielaj przecinkami.
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.44
Autorzy: Podaj imię i nazwisko autora. Pracę zbiorową oddzielaj przecinkami.
Streszczenie: W artykule przedstawiono, w jaki sposób algorytmy dyskretnej transformacji falkowej przenoszą z wejścia na wyjście sygnały błędów o charakterze deterministycznym. W pracy zdefiniowano model błędu oraz wskazano ilościowy opis parametrów sygnału błędu zarówno na wejściu, jak i wyjściu algorytmu. Jako, że w opisie właściwości algorytmu stosowana jest transmitancja tego algorytmu, w artykule wskazano jak określać tę wielkość zarówno w sposób analityczny, jak i podczas stosowania gotowej implementacji algorytmu o nieznanej strukturze numerycznej.
Słowa kluczowe: Słowa kluczowe rozdzielaj przecinkami.
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.45
Autorzy: Paweł Słowak
Streszczenie: Publikacja zawiera analizę możliwości zastosowania grafów czynnikowych w śledzeniu trajektorii pocisków, stanowiąc alternatywę dla tradycyjnych metod, takich jak rozszerzony filtr Kalmana. Grafy dwudzielne pozwalają na modelowanie całej trajektorii jako problemu optymali-zacji, umożliwiając dokładniejsze oszacowania przez jednoczesne uwzględnienie wszystkich dostępnych informacji. Wyniki pokazują, że grafy czynnikowe umożliwiają dokładniejszą estymację niż rozszerzony filtr Kalmana w różnych scenariuszach. Wyniki te podkreślają potencjał grafów w precyzyjnej estymacji trajektorii oraz ich szersze zastosowanie w innych systemach śledzenia.
Słowa kluczowe: graf czynnikowy, śledzenie, estymacja trajektorii, radar
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.46
Autorzy: Abderrahim Bakir, Abdelkader Rami, Riyadh Bouddou
Streszczenie: Dokładne prognozowanie cen energii elektrycznej w krótkim okresie (ST‑EPF) jest kluczowe dla zarządzania inteligentnymi sieciami i zapewnienia efektywnego funkcjonowania rynków. W niniejszym artykule przedstawiono nowy model Hybrydowej Głębokiej Sieci Neuronowej (HDNN), który łączy pięć zaawansowanych architektur: CNN, LSTM, BiLSTM, GRU oraz MLP. Model ten został zaprojektowany specjalnie do analizy złożonych wzorców przestrzennych i czasowych, które są nieodłączne w danych dotyczących cen energii elektrycznej. Dzięki optymali‑zacji Bayesowskiej, HDNN dostosowuje swoją strukturę i precyzyjnie reguluje hiperparametry, aby najlepiej dopasować się do unikalnych cech zbioru danych. Nasz model został przetestowany na dwóch zbiorach danych w czasie rzeczywistym z regionów WCMA i RI organizacji ISO New England, gdzie konsekwentnie przewyższał tradycyjne metody uczenia maszynowego, samodzielne modele głębokiego uczenia oraz inne hybry‑dowe warianty w kluczowych metrykach: MAPE, MAE, RMSE i R². Wyniki podkreślają wyjątkową dokładność i elastyczność modelu, czyniąc go cennym narzędziem dla uczestników rynku energii. Jego dynamiczna optymalizacja i elastyczna konstrukcja stanowią solidne ramy dla przyszłych zastosowań w prognozowaniu dla inteligentnych sieci.
Słowa kluczowe: Hybrydowa Głęboka Sieć Neuronowa, Krótkoterminowe Prognozowanie Ceny Energii Elektrycznej, Inteligentna Sieć, Optymalizacja Hiperparametrów
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.47
Autorzy: Marek Piszczek, Aleksandra Kucharczyk-Drab, Adam Piszczek
Streszczenie: Badania dotyczące wtórnego promieniowania kosmicznego można realizować za pomocą względnie prostych komponentów jakimi są sensory wizyjne zdolne rejestrować pozostawione na obrazach ślady oddziaływań. W artykule przedstawiono elementy realizowanej koncepcji systemu IoT, której jednym z istotnych elementów mają być czujniki wizyjne. Główna część artykułu zwraca uwagę na dobór parametrów pracy takich czujników z punktu widzenia efektywnej akwizycji i wykrywania potencjalnych śladów oraz ich analizy łącznie z elementami klasyfikacji.
Słowa kluczowe: promieniowanie kosmiczne, czujnik wizyjny, przetwarzanie brzegowe, IoT
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.48
Autorzy: Agron Bislimi
Streszczenie: W niniejszym artykule przedstawiono porównawczą ocenę trzech metod inicjacji dla procedury Continuation Power Flow (CPF) w analizie stabilności systemu elektroenergetycznego. Pierwsza metoda wykorzystuje konwencjonalne obliczenia przepływu obciążenia w celu określenia początkowych napięć węzłów, zapewniając stabilny punkt początkowy dla iteracji CPF. Druga metoda omija etap przepływu obciążenia, inicjując CPF bezpośrednio ze współczynnikiem obciążenia λ = 0,3, co może skutkować wolniejszą konwergencją z powodu mniej dokładnych szacunków napięcia. Trzecia metoda integruje zewnętrzne programy przepływu obciążenia w celu wygenerowania wartości początkowych, wprowadzając zmienność konwergencji w zależności od dokładności zewnętrznego narzędzia. Praktyczne studia przypadków demonstrują wydajność, cechy konwergencji i kompromisy każdej metody. Analiza oferuje wgląd w mocne i słabe strony każdego podejścia, pomagając zoptymalizować zastosowania CPF w badaniach stabilności. Wyniki mają na celu ulepszenie analizy stabilności sieci, wspierając bardziej świadome podejmowanie decyzji w zakresie eksploatacji i planowania systemu elektroenergetycznego.
Słowa kluczowe: Kontynuacja przepływu mocy, analiza przepływu obciążenia, analiza zbieżności, stabilność systemu elektroenergetycznego, zewnętrzny program przepływu obciążenia
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.49
Autorzy: Azzeddin Nadhir, Ghalem Abdelhak, Naceri Abdellatif, Djeriri Youcef
Streszczenie: W dynamicznej i rozwijającej się dziedzinie energii słonecznej optymalizacja systemów fotowoltaicznych (PV) pod kątem maksymalnej mocy wyjściowej w zmiennych warunkach pogodowych jest nieustannym dążeniem. Kluczowym elementem osiągnięcia większej wydajności i wydajności jest wykorzystanie zaawansowanych algorytmów optymalizacyjnych. Poznaj Emperor Penguin Optimizer (EPO), nowatorski algorytm optymalizacji, który, jak stwierdzono, przewyższa tradycyjnie stosowaną optymalizację roju cząstek (PSO) w ulepszaniu wydajności systemu fotowoltaicznego. Niniejsze badanie zawiera kompleksową analizę wyższości EPO w optymalizacji inteligentnych systemów fotowoltaicznych i zapewnia pouczającą perspektywę profesjonalistom w dziedzinie energii odnawialnej.
Słowa kluczowe: Optymalizator pingwina cesarskiego (EPO), optymalizacja roju cząstek (PSO), sztuczna sieć neuronowa (ANN), optymalizacja, systemy fotowoltaiczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.50
Autorzy: Abdelfettah Kerboua, Ahmed Lemrabout, Fouad Boukli-Hacene, Luis Rbeiro
Streszczenie: W niniejszym badaniu zbadano zastosowanie optymalizacji roju cząstek do optymalnego określania wielkości hybrydowej energii odnawialnej w regionie Zenata w zachodniej Algierii. Przeprowadzono studium przypadku z wykorzystaniem danych rzeczywistych w celu określenia najlepszej kombinacji paneli fotowoltaicznych, turbin wiatrowych I akumulatorów. Wyniki pokazują, że algorytm PSO skutecznie identyfikuje optymalną konfigurację w ciągu około trzydziestu iteracji. Zidentyfikowana konfiguracja charakteryzuje się dominującym poleganiem na PV, co podkreśla potencjał energii słonecznej jako opłacalnego I niezawodnego rozwiązania w zakresie zasilania budynków w Algierii.
Słowa kluczowe: Koszt inwestycji, hybrydowe systemy zasilania, optymalna konfiguracja, optymalizacja roju cząstek
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.51
Autorzy: Piotr Majdański, Karol Wróbel, Rafał Zawiślak
Streszczenie: W pracy zaprezentowano zastosowanie konwolucyjnej sieci neuronowej do estymacji zmiennych stanu układu dwumasowego. Dobrano odpowiednią strukturę sieci. Zaproponowaną sieć nauczono za pomocą wektorów uczących uzyskanych w badaniach symulacyjnych. Wytrenowana sieć została przetestowana w warunkach symulacyjnych jak i eksperymentalnych w formie pracy off-line względem układu sterowania.
Słowa kluczowe: konwolucyjne sieci neuronowe, estymacja zmiennych stanu, układ dwumasowy
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.52
Autorzy: Tomasz Łukaszewicz, Dariusz Kania
Streszczenie: W artykule przedstawiono oryginalną metodę detekcji trybu tonalnego utworów muzycznych. W procesie oceny trybu tonalnego wykorzystano sygnaturę kwintową, stanowiącą zbiór wektorów odpowiednio wpisanych w koło kwintowe. Długości poszczególnych wektorów odpowiadają znormalizowanym licznościom dźwięków występujących w analizowanym fragmencie utworu. Początek każdego wektora osadzony jest w środku koła kwintowego, a jego kierunek określony jest jednym z dwunastu dźwięków opisujących to koło, odpowiadających układowi tonacji durowych. Wykrywanie trybu tonalnego opiera się na analizie sygnatur kwintowych wyznaczonych dla ustalonych okien czasowych utworu. Dla każdej sygnatury kwintowej określany jest wektor charakterystyczny, którego kierunek porównywany jest z kierunkiem osi trybu dur/moll. Detekcja trybu tonalnego odbywa się na podstawie znaku sumy kątów występujących pomiędzy wektorami charakterystycznymi rozważanych sygnatur kwintowych a osią trybu dur/moll.
Słowa kluczowe: wyszukiwanie informacji muzycznej, komputerowa analiza muzyki, klasyfikacja stylu muzycznego, akustyka muzyczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.05.53
Autorzy: Vasyl Shynkarenko, Anna Shymanska, Viktoriia Kotliarova
Streszczenie: W artykule podsumowano wyniki badań strukturalnych i systemowych dotyczących taksonomii i ewolucji Rodzaju Sferycznych maszyn elektrycznych. Wykazano, że w strukturze rangowej taksonomii genetycznej klasy geometryczne maszyn elektrycznych odpowiadają rzędowi taksonomicznemu Rodzaju. Po raz pierwszy wprowadzono koncepcję i strukturę taksonu generatywnego, który determinuje hierarchiczną strukturę taksonów wyższego rzędu. Określono programy genetyczne, status ewolucyjny i skład ilościowy Gatunków Sferycznych maszyn elektrycznych. Przeprowadzono analizę genetyczno-ewolucyjną procesów historycznej specjacji, identyfikując wydarzenia ewolucyjne świadczące o odkryciu nowych Gatunków sferycznych układów elektromechanicznych. Rezultaty wdrożenia scenariusza ewolucji sterowanej poprzez celowe wprowadzanie nowych gatunków do ewolucji są badane na konkretnych przykładach. Wyniki badań określiły potencjał innowacyjny Rodzaju oraz pokazały możliwość stawiania i rozwiązywania takich zadań jak Odkrywanie Systemów, które stanowią integralną część strategii Ewolucji sterowanej.
Słowa kluczowe: obiekty elektromechaniczne o kształcie sferycznym; taksonomia; kod genetyczny; takson generatywny; Rodzaj; Gatunek; ewolucja sterowana; eksperyment ewolucyjny; potencjał innowacyjny
Pobierz PDF