DOI: 10.15199/48.2025.09.01
Autorzy: Mirosław WŁAS, Katarzyna ZIELIŃSKA, Artur SADOWSKI, Stanisław GALLA
Streszczenie: W artykule przedstawiono wykorzystanie Systemu Zarządzania Energią do zwiększenia efektywności energetycznej. Opisano specyfikę stacji paliw oraz obiektów handlu detalicznego. Wskazano potencjalne oszczędności, które powodują, że system taki może się zwrócić w kilkanaście do kilkudziesięciu miesięcy.
Słowa kluczowe: system zarządzania energią, efektywność energetyczna, stacje paliw, sprzedaż detaliczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.02
Autorzy: Mirosław NESKA, Andrzej MAJCHER
Streszczenie: Transformacja energetyczna i odchodzenie od gospodarki opartej na paliwach kopalnych w stronę odnawialnych źródeł energii rodzą nowe wyzwania w pozyskiwaniu i efektywnym zagospodarowaniu energii elektrycznej. Jednym z ważnych elementów tych działań jest zastosowanie systemów elektrolizerów i ogniw paliwowych. Systemy elektrolizerów mogą spełniać funkcję dualnego układu: z jednej strony produkować wodór dla odbiorcy końcowego, z drugiej zaś oferować usługę równoważenia pracy sieci elektroenergetycznych poprzez pochłanianie nadmiaru energii elektrycznej powstałego z chwilowych skoków produkcji OZE. W artykule omówiono budowę i funkcjonowanie aktualnie dostępnych czterech rozwiązań elektrolizerów wody. Przeanalizowano ich wady i zalety oraz przedyskutowano wyzwania stojące przed tą technologią pozyskiwania wodoru.
Słowa kluczowe: elektroliza, wodór, metody elektrolizy, ogniwo elektrolizy
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.03
Autorzy: Marek PISZCZEK, Aleksandra KUCHARCZYK-DRAB
Streszczenie: This paper presents a method in which two vision systems work in cooperation to analyse a volleyball match in real time. One system (3 FullHD cameras at 50 fps) tracks the positions of the ball and players across the court, while the other highspeed system (6 VGA cameras at 250 fps) pinpoints critical events, such as “ball in or out” situations. The systems use classical methods and neural networks (YOLO) to detect objects or phases of match action, and the combined data generated can improve the quality of referees’ work and offer virtual visualization of the game.
Słowa kluczowe: video analysis, volleyball refereeing, YOLO neural networks, real-time sports analytics
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.04
Autorzy: Dariusz KANIA, Bolesław POCHOPIEŃ
Streszczenie: W artykule przedstawiono metodę optymalizacji algorytmu kodowania stanów asynchronicznych automatów sekwencyjnych. Istota zaproponowanego pomysłu polega na wykorzystaniu w procesie kodowania stanów, oryginalnego algorytmu kolorowania wierzchołków grafu niezgodności i dopełnień. Proponowana metoda prowadzi do minimalizacji liczby bitów potrzebnych do rozróżnienia stanów, zapewniając eliminację wyścigów krytycznych. Podstawą zaprezentowanego w artykule algorytmu kodowania jest koncepcja podziałów przejść zaproponowana Tracey’a. Proponowane rozwiązanie, przedstawione na prostym przykładzie, zostało porównane ze znanymi z literatury algorytmami wykorzystującymi w procesie optymalizacji grafy zgodności lub niezgodności. W artykule zawarto również wyniki eksperymentów wykonanych na prostych automatach testowych, potwierdzające skuteczność proponowanej optymalizacji.
Słowa kluczowe: synteza logiczna, optymalizacja logiczna, kodowanie stanów, układy asynchroniczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.05
Autorzy: Dominika DĄBRÓWKA, Robert P. SARZAŁA
Streszczenie: W pracy przedstawiono powszechnie używane modele numeryczne służące do analizy termicznej półprzewodnikowych laserów krawędziowych oraz ich jednowymiarowych matryc. Omówiono stosowane w nich uproszczenia oraz porównano wyniki otrzymane za pomocą każdego z zaprezentowanych modeli. Jako przykład wybrano azotkowy laser krawędziowy emitujący światło zielone oraz jednowymiarową matrycę tych laserów. Pokazano, że przeprowadzenie odpowiednio przygotowanych obliczeń uproszczonych zamiast kosztownych obliczeń 3D może dać poprawne wyniki nie tylko jakościowe, ale także ilościowe.
Słowa kluczowe: azotkowe lasery krawędziowe, symulacje komputerowe, analiza termiczna, modele numeryczne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.06
Autorzy: Kazimierz DRABCZYK, Olgierd JEREMIASZ, Grażyna KULESZA-MATLAK, Piotr SOBIK, Anna SYPIEŃ
Streszczenie: W niniejszym artykule przedstawiono wyniki prac dotyczących mechanizmów degradacji materiałów stosowanych do łączenia ogniw PV. Przedstawiono badania struktury miedzianych taśm lutowniczych, które ulegają degradacji (zrywają się) podczas cyklicznych zmian temperatury w badaniu starzeniowym modułów PV. Badano moduły nieposiadające w swojej strukturze przedniej szyby hartowanej. Została ona zastąpiona folią ETFE (kopolimer etylenu i terafluoroetylenu). Opracowano metodologię wykonywania próbek, które wycinano z rzeczywistych modułów na różnych etapach produkcji w tym po teście starzeniowym w komorze klimatycznej. Dla tak przygotowanych próbek udało się zobrazować różnice w strukturze taśm, które nie uległy zerwaniu jak i tych, które uległy takiej degradacji.
Słowa kluczowe: Moduł PV, trwałość
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.07
Autorzy: Krzysztof GÓRECKI, Krzysztof POSOBKIEWICZ
Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących wpływu materiału półprzewodnikowego, z jakiego wykonany jest tranzystor MOS mocy na parametry skupionego modelu termicznego takiego tranzystora. Rozważano tranzystory umieszczone w identycznych obudowach TO-247 i wykonane z krzemu, węglika krzemu oraz azotku galu. Zmierzono przebiegi przejściowych impedancji termicznych badanych tranzystorów pracujących przy różnych warunkach chłodzenia. Porównano i przedyskutowano zmiany wartości rezystancji termicznej i termicznych stałych czasowych rozważanych tranzystorów wyznaczone przy różnych warunkach ich pracy.
Słowa kluczowe: tranzystory MOS mocy, skupiony model termiczny, SiC, GaN, pomiary, przejściowa impedancja termiczna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.08
Autorzy: Marcin MICHAŁOWSKI, Karolina OLUCHA, Wioleta SŁABA, Marcin GĘBSKI, Marta WIĘCKOWSKA, Magdalena MARCINIAK, Włodzimierz STRUPIŃSKI, Walery KOŁKOWSKI, Iwona PASTERNAK, Marek EKIELSKI, Anna SZERLING, Michał WASIAK
Streszczenie: W niniejszym artykule omówiono znaczenie pomiaru współczynników macierzy rozproszenia dla półprzewodnikowego lasera z pionową wnęką rezonansową o emisji powierzchniowej. Przedmiotem badań był laser telekomunikacyjny wyprodukowany w Polsce emitujący długość fali 940 nm. W pracy zawarto pomiary parametrów dynamicznych i ich interpretacje w kontekście zastosowań telekomunikacyjnych.
Słowa kluczowe: VCSEL, macierz rozproszenia, optyczne przesyłanie danych
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.09
Autorzy: Kalina DETKA, Kacper FALKIEWICZ, Tomasz OLZAK, Filip FALKOWSKI
Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki badań doświadczalnych ilustrujących właściwości transformatora powietrznego zawierającego cewki o różnych kształtach. Rozważono następujące kształty cewek: trójkąt, kwadrat, koło. Dodatkowo cewki przygotowane były w dwóch konfiguracjach tzn. kiedy liczba zwojów je tworząca była odpowiednio równa z = 5 i z =15. Zbadano wpływ częstotliwości sygnału pobudzającego, rezystancji obciążenia, odległości między cewkami badanego transformatora na jego przekładnię napięciową oraz napięcie wyjściowe. Przedyskutowano uzyskane wyniki pomiarów i wskazano warunki pracy transformatora, przy których uzyskano najwyższą wartość przekładni napięciowej i napięcia wyjściowego transformatora.
Słowa kluczowe: WPT, pomiary, transformator powietrzny, cewka trójkątna, cewka kwadratowa, cewka okrągła
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.10
Autorzy: Kalina DETKA, Kacper FALKIEWICZ, Tomasz OLZAK, Filip FALKOWSKI
Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych przedstawiających właściwości transformatora powietrznego zawierającego trójkątną cewkę nadawczą i odbiorczą. Zbadano wpływ częstotliwości sygnału pobudzającego, rezystancji obciążenia, odległości między cewkami badanego transformatora na jego przekładnię napięciową oraz napięcie wyjściowe. Przedyskutowano uzyskane wyniki pomiarów i wskazano warunki pracy transformatora, przy których uzyskano najwyższą wartość przekładni napięciowej i napięcia wyjściowego transformatora.
Słowa kluczowe: WPT, pomiary, transformator powietrzny, cewka trójkątna
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.11
Autorzy: Janusz ZARĘBSKI, Damian BISEWSKI
Streszczenie: Artykuł dotyczy problemu modelowania charakterystyki prądowo-napięciowej prądu stałego (d.c.) komercyjnych diod SiC-PiN o napięciu 8 kV z uwzględnieniem samonagrzewania. Zaproponowano i eksperymentalnie zweryfikowano model elektrotermiczny badanego elementu. Oceny dokładności opracowanego modelu dokonano poprzez porównanie zmierzonych i obliczonych charakterystyk. Przedstawiono również wyniki pomiarów parametrów cieplnych diody.
Słowa kluczowe: SiC-PiN diodes, modeling SPICE, electrothermal model
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.12
Autorzy: Joanna PATRZYK, Janusz ZARĘBSKI, Damian BISEWSKI
Streszczenie: W pracy zaproponowano hybrydowy model tranzystora BJT wykonanego z węglika krzemu. Przeprowadzono ocenę jego dokładności poprzez porównanie wyników symulacji z wynikami pomiarów wybranych charakterystyk statycznych badanego tranzystora SiC BJT firmy GeneSiC w szerokim zakresie zmian temperatury otoczenia.
Słowa kluczowe: tranzystor bipolarny, węglik krzemu, SPICE, modelowanie
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.13
Autorzy: Emilian ŚWITALSKI, Krzysztof GÓRECKI, Kalina DETKA
Streszczenie: Artykuł przedstawia zagadnienia związane z bezpośrednim sterowaniem zaworami proporcjonalnymi w aplikacjach mobilnych, w szczególności zasilanych napięciem 12V. Omówiono budowę i charakterystyki zaworów, metody sterowania, sposób kompensacji nieliniowości oraz układy wykonawcze Source/Sink. Zaprezentowano wymagania dla sterownika PLC, porównanie popularnych rozwiązań oraz implementację na otwartym systemie OpenCPLC. Opisano przykład praktyczny, zdalnie sterowaną instalację hydrauliczną w przerobionej koparce, uwzględniającą modelowanie, nastawy oraz aspekty ergonomii i bezpieczeństwa.
Słowa kluczowe: zawory proporcjonalne, hydraulika mobilna, sterowanie PWM, mosfet driver, source, sink, OpenCPLC, sterownik PLC, automatyka mobilna, dither, impulsy konserwujące, joystick, regulacja przepływu
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.14
Autorzy: Michał BRODZICKI, Maciej KLEBBA, Arkadiusz FRĄCZ, Adrianna KLEBBA
Streszczenie: The present paper describes the power grid electrical measurements issue in case of deteriorated power quality conditions. The results of hardware studies concerning measurement and protection systems operation when chosen power quality parameters were not met, with and without inclusion of current transformers. The obtained results indicate the influence of these parameters in specific configuration and the potential for deepened analyses.
Słowa kluczowe: power quality, measuring systems, protection systems, harmonic
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.15
Autorzy: Jacek JAKUBOWSKI, Jolanta CHMIELIŃSKA, Kinga KARWOWSKA, Damian WIERZBICKI
Streszczenie: Modern satellites provide a wide spectrum of data acquired by imaging sensors, including SAR sensors. The result of the acquisition is recorded and stored in graphic file formats and is the basis for the so-called photointerpretation. The article presents the results of the use of one of the modern neural detectors for this purpose, taking into account the differences in SAR images from two suppliers.
Słowa kluczowe: space technologies, image reconnaissance, deep learning, image detection
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.16
Autorzy: Piotr PRUSKI, Stefan PASZEK
Streszczenie: W artykule zdefiniowano strukturę nowego stabilizatora systemowego ułamkowego rzędu PSS3B_FRAC opartą na modyfikacji struktury typowego stabilizatora PSS3B. Przedstawiono przykłady zastosowania tego typu stabilizatorów do tłumienia kołysań elektromechanicznych w jednomaszynowym i wielomaszynowym systemie elektroenergetycznym (SEE). Zaproponowano wyznaczenie parametrów takich stabilizatorów korzystając z metod optymalizacyjnych, poprzez minimalizację odpowiednio zdefiniowanych funkcji celu. Przedstawiono korzyści wynikające z wprowadzenia dodatkowych parametrów w modelu stabilizatora PSS3B_FRAC, związanych z różniczkowaniem ułamkowego rzędu sygnałów w torach wejściowych układu. Pokazano, że stabilizatory PSS3B_FRAC lepiej tłumią kołysania elektromechaniczne niż stabilizatory PSS3B, bez znacznego pogorszenia przebiegów napięć węzłowych. Przykładowe obliczenia wykonano dla modeli: układu jednomaszynowego oraz siedmiomaszynowego SEE CIGRE.
Słowa kluczowe: stabilizatory systemowe, model ułamkowego rzędu, system elektroenergetyczny, kołysania elektromechaniczne, stabilność kątowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.17
Autorzy: Michał GOCKI, Agnieszka JAKUBOWSKA-CISZEK, Piotr PRUSKI
Streszczenie: W artykule analizowano właściwości elektryczne polimerowych materiałów elektrod: polipirolu, poli(3-noktylopirolu) oraz poli(fenylopirolu), przy ich zastosowaniu w superkondensatorach elektrolitowych oraz w układzie elektrody pracującej. Ocenę właściwości badanych układów przeprowadzono na podstawie pomiarowych charakterystyk częstotliwościowych zespolonej impedancji uzyskanych metodą elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej EIS. Wykorzystano wybrane, często spotykane w literaturze modele superkondensatorów ułamkowego rzędu. Parametry tych modeli estymowano na podstawie zmierzonych charakterystyk impedancji, stosując algorytm optymalizacyjny roju cząstek (z ang. Particle Swarm Optimization).
Słowa kluczowe: superkondensatory, modele ułamkowego rzędu, estymacja parametrów modelu, elektrochemiczna spektroskopia impedancyjna (EIS)
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.18
Autorzy: Roman WYŻGOLIK, Witold ILEWICZ
Streszczenie: The article presents the work on software that was created in the LabVIEW programming environment for the Keithley 2614B SMU (Source Measurement Unit). The device and software will be used to determine the current‑voltage characteristics of OFET (Organic Field‑Effect Transistor). The software enables device configuration, acquisition, visualization, and archiving of measurement data.
Słowa kluczowe: measurement systems, LabVIEW, OFET
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.19
Autorzy: Souad TAMAZIRT, Hassane MOHELLEBI
Streszczenie: The work deals with the effect of stress and temperature on the effective magnetic field which occurs in magnetostrictive materials. The modified effective magnetic field is computed by adding the variation of magnetostriction with stress. A comparison with the known stress magnetic field formula is carried out. The anhysteretic curve is then computed for both modified and the known effective magnetic field and a comparison between results is given. The effect of the temperature variation on the anhysteretic curve is also investigated and results are presented. The results obtained highlight the interest of the proposed modified stress magnetic field model.
Słowa kluczowe: modified stress field, thermodynamic approach, magnetostriction, anhysteretic curve, temperature
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.20
Autorzy: Noureddine HORRI, Ahmed H BOUDINAR, Ameur F AIMER, Mohammed A KHODJA
Streszczenie: Induction motors are widely used in industry due to the development of electronic power switch technology used in variable speed drives and controls. Indeed, several control strategies have been developed to control the speed of these motors such as sinusoidal PWM control and space vector PWM control techniques. Several studies have shown that space vector PWM control is more efficient than sinusoidal PWM technique based on the low THD obtained. However, this advantage can be affected by the failure of electronic switches such as IGBTs. In this paper, a time and spectral analysis are applied on experimental signals in order to investigate the impact of the IGBT open circuit (OC) fault on the performance of these control strategies.
Słowa kluczowe: voltage source inverter, induction motor, PWM (pulse width modulation), fault diagnosis, IGBT, spectral analysis
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.21
Autorzy: Mohammed Kamel BENKADDOUR, Malika ABID, Abdeldjallil TEDJINI, Mustapha CHENINE
Streszczenie: In the age of digital transformation, cyber security has become a paramount concern for organizations worldwide. Traditional Intrusion Detection Systems (IDS) face limitations in adaptability and scalability, particularly when processing vast amounts of data from diverse sources. This article explores the application of Federated Learning (FL) in enhancing IDS performance based Convolutional neural network, presenting a novel approach that leverages decentralized data processing while preserving data privacy. By allowing multiple nodes to collaboratively learn a shared model without exchanging raw data, Federated Learning addresses the privacy and security concerns associated with centralized IDS. The study evaluates the effectiveness of the proposed FL-based IDS using UNSW-NB15 datasets under both independent and identically distributed (IID) and non-independent and non-identically distributed (Non-IID) data distributions, demonstrating improved detection accuracy and robustness against sophisticated cyber threats. The results underscore the potential of Federated Learning to revolutionize intrusion detection, offering a scalable, efficient, and privacy-preserving solution for modern cybersecurity challenges.
Słowa kluczowe: IDS, federated learning; UNSW-NB15, convolutional neural network, deep learning, Federated Averaging(FedAvg)
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.22
Autorzy: Houria SALHI, Sabah LOUAREM, Fatiam Zohra KEBBAB, Hamou NOURI
Streszczenie: The main objective of this paper is the determination of location and sizing of generators and static distribution compensators for optimal reconfiguration of the radial power grid to increase reliability and power quality through aspiration optimization. The method was applied to the IEEE 33 bus standard radial distribution test network. Simulation results show that the use of the Shark Smell method effectively improved the reduction of power losses and increased the bus voltage profile compared to other methods.
Słowa kluczowe: distribution network, D-STATCOMs, Shark Smell optimization
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.23
Autorzy: Issam HAOUES, Ahmed BENSALEM
Streszczenie: This study presents a comparative analysis of two solar power plants Ouled Fadel and Ouled Jellal each with a nominal capacity of 80 MWp. Utilizing PVsyst and MATLAB software, the research assesses key performance indicators such as useful energy yield (YF), collection losses (Lc), and system losses (Ls). The results highlight seasonal variations and the influence of environmental factors, revealing that Ouled Fadel exhibits a higher useful energy ratio and lower collection losses compared to Ouled Jellal. These discrepancies are primarily attributed to the differing climatic and geographical conditions at each site, emphasizing the importance of strategic site selection and effective maintenance practices. Ultimately, the study offers valuable insights to support Algeria’s energy transition and advance the development of renewable energy initiatives.
Słowa kluczowe: Solar energy performance, photovoltaic systems, comparative analysis, Algeria solar plants
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.24
Autorzy: Maciej MAZURO, Paweł SKOKOWSKI, Jan M. KELNER
Streszczenie: In the dynamic landscape of wireless communication, spectrum sensing algorithms play a crucial role in the evolution of cognitive radio networks. This paper explores various spectrum sensing methods, including energy detection, matched filter detection, cyclo-stationary feature detection, machine learning-based approaches, and eigenvalue-based techniques. Then, the methods of estimating the interference level in the radio channel and the influence of the selected algorithm on the obtained detection probability values are analyzed.
Słowa kluczowe: cognitive radio, spectrum sensing, wavelets analysis, noise power estimation
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.25
Autorzy: Krzysztof WANDACHOWICZ, Małgorzata ZALESIŃSKA
Streszczenie: This article discusses issues related to the visibility of safety signs used to mark evacuation routes. The first part reviews the literature on the requirements for safety signs. In the second part, it was planned to carry out the tests of the visibility of safety signs. A test station was designed, and subjective tests on the visibility of escape signs were conducted with the active participation of 25 observers. The third part specifies the requirements for lighting designers by determining the minimum values of illuminance on phosphorescent signs.
Słowa kluczowe: emergency lighting, escape route, visibility of safety signs, phosphorescent materials
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.26
Autorzy: Sarweash Rao Tharma RAJA, Mohd Firdaus Mohd Ab HALIM, Fauzi AHMAD, Syed Muhammad Naufal Syed OTHMAN
Streszczenie: This paper presents a hybrid-excited coaxial magnetic gear (HE-CMG) with direct current (DC) field excitation coils (FECs). In the outer rotor, the north permanent magnets (PMs) are replaced with cylindrical iron poles, slotted to form a stator slot-like structure with defined teeth, and DC FECs are wound around the teeth. A 2D finite element analysis (FEA) shows that although torque is reduced compared to conventional CMGs, the design lowers PM usage and has the potential to match or exceed traditional torque transmission in future developments.
Słowa kluczowe: consequent pole, magnetic gear, hybrid excitation, rare earth permanent magnet
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.27
Autorzy: Jarosław KOZIK, Krzysztof DANIEC, Aleksander M. NAWRAT
Streszczenie: The aim of this study is to develop a method for fusing image data from a daylight (RGB) camera and a thermal (IR) camera using deep learning with a ResNet-50 network. The research defines the conditions for fusing RGB and IR images in terms of the required level of resolution alignment between RGB and IR images, and resistance to scaling and rotation to ensure the desired/required object recognition accuracy. The image fusion is carried out using a data-level fusion approach by appropriately aligning image resolutions to achieve the desired accuracy, followed by their combination into an extended input representation. The prepared data is then used to train a ResNet-50 convolutional neural network on an annotated image dataset. The task of the network is to classify objects present in the images. Experiments conducted on datasets containing both RGB and IR images demonstrated that combining information from both sensors significantly improves the model’s performance compared to networks trained solely on a single type of input. The results of field experiments confirm that image fusion combined with the ResNet-50 architecture is an effective approach for vision tasks performed under varying lighting conditions and reduced visibility. Fusion procedure: https://home.mycloud.com/action/share/d14c53ac-9ce6-4001-897c-89336d08acdf
Słowa kluczowe: Image fusion, machine learning, object recognition, ResNet50, patterns
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.28
Autorzy: Wojciech FOLKMAN, Szczepan URJASZ, Waldemar DOŁĘGA
Streszczenie: Single Day-Ahead Coupling (SDAC) to kluczowy mechanizm integracji europejskiego rynku energii elektrycznej, optymalizujący wymianę transgraniczną. Jego stabilność jest zagrożona przez awarie IT, złożoność operacyjną i algorytmiczną. Artykuł analizuje procedury reagowania na częściowe rozłączenie rynków energii, jak i potencjalnych kosztów powstających w ich wyniku dla uczestników. W artykule omówiono ramy regulacyjne SDAC oraz standardy techniczne i regulacyjne dla nominowanych operatorów rynku energii. Przedstawiono algorytm EUFEMIA. Przeanalizowano przyczyny niestabilności procesu łączenia rynków w SDAC. Przedstawiono problematykę zarówno pełnego jak i częściowego rozłączenia rynków w ramach mechanizmu łączenia rynków dnia następnego. Przedstawiono studia przypadków częściowych rozłączeń rynków w ramach mechanizmu łączenia rynków dnia następnego oraz potencjalne koszty dla uczestników rynku energii elektrycznej wynikające z rozłączenia rynków. Ponadto określono potencjalny wpływ tych zdarzeń na polską strefę cenową w ramach SDAC.
Słowa kluczowe: SDAC, rozłączenie rynków, EUFEMIA, procedury awaryjne
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.29
Autorzy: Bartosz MINOROWICZ
Streszczenie: This study explores the use of magnetic shape memory alloys (MSMAs) as active component in actuator design. These smart-material-based technologies offer an alternative to traditional actuators that rely on electromagnetic force to perform work. A key characteristic of smart materials is their nonlinear behaviour, such as saturated hysteresis. Based on a review of the literature, the generalized Prandtl-Ishlinskii model (GPIM) was selected for the modelling process. The aim of the work was to check how the number of so called play operators affects the accuracy of hysteresis modeling.The model parameters were estimated for 2, 4, 8, 16 play operators, and the results are presented in this paper. To validate the models, additional tests were conducted using input signals composed of trigonometric functions.
Słowa kluczowe: hysteresis, Prandtl-Ishlinskii model, magnetic shape memory alloy, asymmetric hysteresis
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.30
Autorzy: Szymon SENDŁAK, Jan SITNIK
Streszczenie: With progressive decarbonization and decreasing costs of renewable energy sources (especially photovoltaics), their installation in locations that are not optimal for energy production is being increasingly considered. One such location is balconies in residential blocks within urban areas. These may be subject to shading and require photovoltaic installations in a manner that limits energy production. However, due to their widespread presence in city centers, they offer significant system-level energy production potential. This article aims to assess the technical and economic feasibility of implementing such projects using market data and computer simulations. It has been demonstrated that, given current investment costs and considered case study, balcony photovoltaics represent an attractive solution for residents of apartment blocks.
Słowa kluczowe: photovoltaics (PV), renewable energy sources (RES), prosumers, techno-economic assessment
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.31
Autorzy: Artur BACZEWSKI, Mariusz ŚMIERZYŃSKI, Renata KWEĆKO, Maciej MILEWSKI, Natalia PYSZCZAK
Streszczenie: Rozróżnialność, jakość obrazów otrzymywanych z prześwietlania obiektów promieniowaniem jonizującym fotonowym zależy od grubości materiałów prześwietlanych oraz energii zastosowanego promieniowania X. W Narodowym Centrum Badań Jądrowych zaprojektowano, zbudowano i uruchomiono akcelerator elektronów o przełączanej energii LILLYPUT 6/9i. Akcelerator jest wykorzystany w szczególności do inspekcji cargo ładunków przekraczających granice Polski. W artykule przedstawiono innowacyjny sposób zmiany energii promieniowania, który pozwolił na skuteczną realizację zmian energii przy zachowaniu stabilnej pracy urządzenia. Wobec dokonanych udoskonaleń w systemie dostarczania mocy mikrofalowej do struktury przyspieszającej aparatu, koniecznych dla realizacji przełączanej energii promieniowania, należało również opracować układy współpracujące: zasilania, sterowania i kontroli, chłodzenia oraz system komunikacji urządzenia z jego operatorem.
Słowa kluczowe: akcelerator liniowy, magnetron, radiografia, moc mikrofalowa
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.32
Autorzy: Sebastian PAWLAK, Jakub SZYGUŁA, Eryk REMIORZ, Leszek REMIORZ, Dariusz MAREK, Gabriel DRABIK, Grzegorz BARON, Marcin PASZKUTA, Oleg ANTEMIJCZUK, Jarosław PADUCH
Streszczenie: This article presents the conceptual design and implementation of a prototype IoT-based shower panel along with its dedicated software. The proposed device is designed to enable precise regulation of water temperature and flow rate, while simultaneously providing real-time monitoring of its consumption (in the form of water usage statistics). The developed solution integrates IoT technology with user-oriented automation, emphasising both technical feasibility and practical utility in optimising resource management during shower use. The proposed solution has potential for integration with a smart home ecosystem.
Słowa kluczowe: Internet of Things (IoT), smart home, interactive shower panel, user interface, water flow rate, water consumption statistics
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.33
Autorzy: Krzysztof KALINOWSKI, Gabriela KOMOROWSKA
Streszczenie: W artykule przedstawiono analizę zużycia energii elektrycznej przez budynek uczelni wyższej w Warszawie oraz ocenę możliwości jego redukcji w zależności od przyjętego poziomu nakładów inwestycyjnych. Przeprowadzono symulację i ocenę opłacalności instalacji fotowoltaicznej. Określono również potencjał wykorzystania magazynu energii w celu ograniczenia kosztów oraz zapewnienia autonomiczności energetycznej. W wyniku analizy po zastosowaniu wszystkich działań oraz inwestycji zaproponowanych w artykule uzyskano prawie 70% rocznej redukcji kosztów energii elektrycznej.
Słowa kluczowe: analiza energetyczna, instalacja fotowoltaiczna, PV, magazyn energii
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.34
Autorzy: Sebastian RÓŻOWICZ, Dominik ZBRÓG
Streszczenie: The article presents the results of research on the operation of photovoltaic installations and farms, with particular emphasis on the impact of surface contamination on the performance of PV modules. The study was based on real measurements of modules obtained from operational photovoltaic farms located in various regions. The analysis of the collected data made it possible to determine the extent to which surface contaminants affect the amount of generated electrical energy and to identify differences resulting from the geographical location of the farms.
Słowa kluczowe: current‑voltage characteristics, solar simulator, photovoltaics, photovoltaic module, PV module contamination
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.35
Autorzy: Ravi RAJ, Andrzej KOS
Streszczenie: The ambition to enhance the intelligence of robots and computers, along with the goal of facilitating their autonomous operation, has propelled advancements in neural networks, deep learning, and various artificial intelligence methodologies. While reinforcement learning has predominantly been applied in video games, recent progress and the emergence of various robust reinforcement algorithms have facilitated the transition of the reinforcement learning group from gaming to addressing intricate real-world challenges in autonomous systems, including self-driving vehicles, transportation drones, and autonomous robots. Comprehending the application's surroundings and the constraints of algorithms is important for determining the suitable reinforcement learning algorithm that effectively addresses the issue at hand. Thus, this study provides the basic information of reinforcement learning based algorithms that are useful, especially in the context of robotics perceptions, path planning, and obstacle avoidance. Furthermore, within each group, we discern correlations among algorithms. The general description of each algorithm explains its foundational principles and examines the relationships and variances among them. This study offers insights into the algorithms and assists professionals and academics in selecting the suitable algorithm for its particular use scenario.
Słowa kluczowe: Artificial Intelligence (AI), Autonomous Robot, Deep Learning (DL), Path Planning, Reinforcement Learning (RL)
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.36
Autorzy: Stanisław BEDNAREK
Streszczenie: The article deals with the design of coils with practical applications, among others, for the separation of components of mixtures using a magnetic field, especially by magnetochromatography. For this purpose, a constant value of the force exerted by the magnetic field on a mixture component or element placed inside the coil is assumed. This condition is met by coils in which the product of the field intensity and its gradient is constant. An equation was derived to calculate the number of turns in successive layers of such a coil. A coil was made according to these calculations and the field intensity was measured. The differences between the results of measurements and calculations according to the design did not exceed ± 3%.
Słowa kluczowe: separation, coil, design, gradient, number, turns
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.37
Autorzy: Zbigniew SKIBKO, Marek SUPRONIUK, Magdalena BUTKIEWICZ, Bogdan PERKA, Karol PIWOWARSKI, Aleksandra SKUZA
Streszczenie: In the article, the authors attempted to determine the impact of the operation of the photovoltaic system on the parameters of the quality of electricity supplying the meat plant. The study showed that photovoltaic installation significantly improves the power profile and reduces the current load, but negatively affects the distortion of the current and voltage waveforms. Additionally, local power generation results in a significant increase (from 1.5% to 8.5%) in the voltage of the power grid and an increase in its instability.
Słowa kluczowe: power quality, meat plant, power supply, PV installation
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.38
Autorzy: Henryk KOCOT, Agnieszka DZIENDZIEL, Dominik DUDA
Streszczenie: Artykuł przedstawia analizę pracy dwóch linii: kablowej i napowietrznej prowadzonych równolegle. Wyznaczono napięcia i prądy indukowane w żyłach powrotnych kabla pod wpływem prądów płynących w linii napowietrznej. Oszacowano wpływ tych prądów na obciążalność kabli oraz na prace eksploatacyjne – bezpieczeństwo pracy w czasie tych prac ze względu na indukowane napięcia. Dokonano oceny wpływu umiejscowienia kabla względem linii na wyznaczane parametry.
Słowa kluczowe: żyły powrotne kabli, sprzężenie indukcyjne, obciążalność kabli, napięcia indukowane
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.39
Autorzy: Adam JEŻAK, Robert BOROWIEC
Streszczenie: Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego 2014/53/UE urządzenia radiowe wprowadzane do obrotu na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego muszą spełniać wymagania zasadnicze, których szczegóły techniczne określone są w normach zharmonizowanych. Wśród zapisów dyrektywy znajdują się informacje o podmiotach gospodarczych i ich obowiązkach oraz jakie urządzenia podlegają pod wymagania dyrektywy, a które są z niej wykluczone. W artykule przedstawiono sposób wyboru normy do przygotowania programu badań dla konkretnego interfejsu radiowego oraz jakie informacje o urządzeniu należy dostarczyć do badań.
Słowa kluczowe: RED, normy zharmonizowane, urządzenia radiowe, ETSI
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.40
Autorzy: Piotr J. CHRZAN, Jan BEJMA, Marceli FYLCEK, Patryk SPIEREWKA
Streszczenie: Artykuł przedstawia nanoinstalację fotowoltaiczną z magazynem energii do demonstracji laboratoryjnych. Model składa się z mini panelu fotowoltaicznego, akumulatora litowo-jonowego z dwukierunkowym przekształtnikiem DCDC połączonym z mikrosiecią DC. Nieliniowe obciążenie jest reprezentowane przez żarówkę LED. Zarządzanie przepływem energii realizowane jest przez program mikroprocesorowy. Opracowany model symulacyjny umożliwia analizę trybów pracy przekształtnika oraz weryfikację działania całego systemu
Słowa kluczowe: dydaktyka, system fotowoltaiczny, magazyn energii, mikrosieć prądu stałego
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.41
Autorzy: Krzysztof SKARŻYŃSKI, Paweł MAZURKIEWICZ, Tomasz KRZYSZTOŃ
Streszczenie: This article presents the performance analysis of LED strips with different ingress protection operating on various bases. The tests were conducted on 12 samples for 2000 hours. Some variability in light parameters was observed, but no clear trend of decreasing over time was identified. Comparative analysis showed that a silicone sleeve changes the CCT of the LED strip light by up to 300 K without a significant change in luminous efficacy. On the other hand, using a gel coating did not show any substantial changes in color, but the luminous efficacy decreased by up to more than 50 lm/W in the worst case. It is unfavorable due to the need to provide lighting solutions with high energy efficiency. All those dependences must be considered during the luminaire or lighting design processes.
Słowa kluczowe: lighting, light source, LED strip, luminous efficacy, CCT, ingress protection
Pobierz PDFDOI: 10.15199/48.2025.09.42
Autorzy: Javier Zevallos HUANCA, Gonzalo Carrillo TACO, Jesus Talavera SUAREZ
Streszczenie: This study presents an efficient way to analyze EEG signals for seizure detection, designed for mobile devices in resource- limited areas such as Arequipa, Peru. Using the CHB-MIT Scalp EEG database and focusing on five EEG channels, the pipeline integrates preprocessing, feature extraction, dimension reduction and classification using the Random Forest algorithm. The proposed system achieves an accuracy of 91.05%, a sensitivity of 92.08% and a specificity of 90.05%, demonstrating its reliability in identifying seizure events. To enhance interpretation, visual representations of each processing step and the entire workflow have been developed. The lightweight design ensures compatibility with wearable devices, providing a practical and cost-effective solution for continuous seizure monitoring in remote areas.
Słowa kluczowe: EEG signal analysis, seizure detection, Random Forest classifier, wearable devices
Pobierz PDF